Een van deze laatste getuigen was Emilio Silva, president van de vereniging voor herstel van het historisch geheugen (ARMH).

Deze vereniging zet zich sinds 2006 in voor de rechten van slachtoffers en nabestaanden van de Spaanse burgeroorlog en de periode daarna. Als gevolg van initiatieven van de ARMH zijn al veel massagraven blootgelegd en slachtoffers geïdentificeerd.

Amnestywet

Nog steeds weten echter tienduizenden mensen niet wat er met hun familieleden is gebeurd of waar ze zijn begraven. De oorzaak ligt met name in de Amnestywet uit 1977 die het na de dictatuur, die feitelijk afliep met de dood van Franco in 1975) mogelijk maakte dat Spanje relatief soepel een democratie kon worden.

Silva verdedigde in de zaak tegen Garzon de noodzaak van een juridisch onderzoek naar de vermissingen. De nood is volgens hem zo hoog dat het niet uitmaakt waar zo’n onderzoek wordt gestart, als het maar wordt gedaan.

Argentijnse rechter

Zo rechtvaardigde Silva het motief van zijn organisatie om een zaak te openen over de misdaden tegen de mensheid onder Franco bij een Argentijnse rechter.

Deze heeft de afgelopen maanden infromatie opgevraagd bij de Spaanse overheid over ministers en andere personen op belangrijke posten bij de nationale politiecorpsen en de guardia civil tussen 1936 en 1977. Tot nog toe zonder reactie, aldus Silva.

Zwijgen

Hij gaf eveneens aan dat grote schade is toegebracht aan de slachtoffers die decennialang getraind zijn in zwijgen. Hen is grote schade toegebracht door de ‘angst, de stilte en de marginalisering’ van hun situatie.

Nu ze eindelijk de moed hebben verzameld om zich te verenigen en een aanklacht in te dienen, willen ze meer dan alleen het blootleggen van de massagraven, iets dat door Silva wordt gezien als ‘slechts een klein onderdeel van het grote probleem waar Spanje in dit opzicht mee te maken heeft.’

Gemarteld

Silva’s eigen grootvader werd opgepakt, gevangengezet, gemarteld en uiteindelijk door falangistische troepen in 1936 samen met drie andere mannen geëxecuteerd.

VS

De vereniging voor herstel van historisch geheugen heeft ook de Verenigde Staten gevraagd om van de Spaanse overheid te eisen te voldoen aan de resolutie die bepaald dat een staat al het mogelijke moet doen om de stoffelijke resten van slachtoffers van oorlogsmisdaden te vinden. 

Lees ook: Start nieuw proces tegen prominente Spaanse rechter, Amnesty steunt Spaanse onderzoeksrechter.