Else Beekman
Rond de 7% wordt als flexitariër (vegetarisch met af en toe vlees- of visconsumptie) beschouwd. Vegetarisme, veganisme of flexitarisme zijn enkele van de dieetopties die de inname van vlees, vis of dierlijke bijproducten geheel of gedeeltelijk onderdrukken. Steeds meer mensen kiezen voor een van deze opties om duurzamer te eten, om niet passief mee te werken aan dierenmishandeling of om gezondheidsredenen.
In de meeste gevallen sluiten mensen bepaalde voedingsmiddelen uit zonder zich bewust te zijn van de mogelijke gezondheidsschade die het gevolg kan zijn van het niet meer eten van bepaalde voedingsmiddelen zonder deskundig advies. Dat blijkt uit het rapport ‘Trends in voedseluitsluiting bij de Spaanse bevolking’, opgesteld door de Mapfre Foundation samen met de Spaanse Academie van Voeding en Diëtetiek.
Het rapport tracht het deel van de Spaanse bevolking op te sporen en te kwantificeren dat, geheel of gedeeltelijk, een specifiek voedingsmiddel, ¡of ingrediënt uitsluit, waarvoor een steekproef van 3.150 inwoners van Spanje is ondervraagd op een willekeurige en gestratificeerde manier.
Vermijden van specifiek voedsel
Een hoog percentage van de onderzochte personen verklaarde verschillende voedingsmiddelen, voedingsstoffen en ingrediënten in het dieet te vermijden of te proberen te vermijden, waarvan de meerderheid objectief ongezond werd geacht. Vrouwen en de bevolking van middelbare leeftijd waren de groepen die het meest aangaven “ongezond” voedsel uit te sluiten.
77% van de respondenten verklaarde levensmiddelenadditieven (stoffen die bewust aan voedingsmiddelen worden toegevoegd om de eigenschappen te verbeteren) volledig te schrappen (27%) of proberen te schrappen uit het dieet.
Lactosevrij
Het lactosevrije dieet is waarschijnlijk het type uitsluitingsdieet dat het meest wordt toegepast. In dit onderzoek meldde tot 9% van de ondervraagden dat ze een low-FODMAP-dieet volgden. FODMAP’s of fermenteerbare oligosachariden, disachariden, monosachariden en polyolen zijn koolhydraten met een korte keten die slecht worden geabsorbeerd in de dunne darm en die de neiging hebben om water te absorberen en in de dikke darm te fermenteren. 8% van de respondenten gaf aan een glutenvrij dieet te volgen of daartoe een poging te doen.
Persoonlijke bezinning
Volgens het onderzoek worden de meeste voedseluitsluitingen in eerste instantie gemaakt na persoonlijke bezinning, zoals bij de beslissing om een flexitarisch, vegetarisch of veganistisch dieet te volgen. Voor glutenvrije, lactosevrije of ketogene diëten weegt de aanbeveling van een voorschrijvende gezondheidswerker echter evenveel of zwaarder dan persoonlijke reflectie.
In ieder geval is er een hoge mate van zelfvoorschrift van uitsluiting van voedsel, waarvan volgens experts vele niet volledig gerechtvaardigd zijn. Bovendien waarschuwen de deskundigen dat het volgen van uitsluitingsdiëten een risico kan vormen voor het behoud van de optimale gezondheid van de bevolking en ook economische en sociale kosten met zich meebrengt.
Risico op tekorten
“Degenen die aangaven een vegetarisch of veganistisch dieet te volgen zonder voldoende kennis of begeleiding, zouden een tekort aan vitamine B12 kunnen vertonen”, aldus het rapport. Degenen die zonder medische rechtvaardiging een glutenarm dieet volgen, zouden blootgesteld kunnen worden aan een lagere inname van vezels, vitamine D, B12 en foliumzuur, evenals aan ijzer, zink, magnesium en calcium, en een hogere consumptie van verzadigde vetten.
Onder degenen die aangaven een lactosevrij dieet te volgen zonder gezondheidsredenen, zou het risico op onvoldoende calciuminname kunnen toenemen, wat een negatieve invloed zou kunnen hebben op hun algemene gezondheid en in het bijzonder op hun botgezondheid.
Hetzelfde gebeurt met degenen die een low-FODMAP-dieet volgen: hun voedingsstatus kan worden aangetast en een negatieve invloed hebben op hun darmflora, terwijl degenen die een ketogeen dieet volgen zonder gezondheidsrechtvaardiging, op middellange of lange termijn gerelateerde bijwerkingen kunnen ervaren, Vooral met het spijsverteringsstelsel.