Saskia Plazier
De regio Madrid heeft een nieuwe mijlpaal bereikt in de strijd tegen vroegtijdig schoolverlaters. Volgens vandaag gepubliceerde cijfers ligt het percentage jongeren dat zonder diploma van school gaat op slechts 8,9%. Dat is een historisch laag cijfer. Voor het eerst blijft Madrid daarmee onder de norm van 9% die de Europese Unie heeft vastgesteld voor 2030.
De daling is niet alleen een nieuw record voor Madrid, maar ook voor Spanje. Het bevestigt de dalende trend die twee jaar geleden inzette. Madrid doet het daarmee duidelijk beter dan het landelijke gemiddelde van 12,6%. Samen met de autonome regio’s Baskenland, Cantabrië en Navarra behoort Madrid daarmee tot de gebieden met het minste aantal jongeren dat zonder diploma van school gaat. In Catalonië, met een ongeveer even grote leerlingpopulatie, ligt dat percentage aanzienlijk hoger, namelijk op 13,3%.
Kleinere klassen en meer leraren
De Madrileense regering trof de afgelopen twee jaar verschillende maatregelen om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Die lijken nu al hun vruchten af te werpen. De belangrijkste daarvan is dat de klassen kleiner zijn geworden met maximaal 20 in plaats van 25 leerlingen per klas in het basisonderwijs. In het voortgezet onderwijs is dat van 30 naar 25 gegaan.
Ook is het aantal leraren dit schooljaar flink toegenomen met 2.725 nieuwe docenten op openbare scholen. In Spanje kunnen ouders kiezen tussen openbaar en particulier onderwijs. Het aantal leerkrachten in de regio Madrid is daarmee bijna verdubbeld ten opzichte van vorig schooljaar.
Spanje staat binnen EU op nummer 2 als het gaat om vroegtijdige schoolverlaters
Onvrede over het Spaanse onderwijssysteem
Landelijk gezien is de situatie minder rooskleurig dan in Madrid. In de rest van Spanje overheerst juist steeds meer teleurstelling en onvrede over het onderwijs. Uit een recente enquête van onderzoeksbureau Metroscopia, uitgevoerd samen met een onderwijsstichting, blijkt dat 80% van de ondervraagden zich zorgen maakt over de staat van het onderwijs. Meer dan de helft vindt bovendien dat het niveau de afgelopen decennia niet is verbeterd en in veel gevallen zelfs slechter is geworden dan toen zij zelf op school zaten.
Veel vertrouwen in verbetering is er ook niet. 58% van de Spanjaarden verwacht dat het onderwijs over vijf jaar nog altijd op hetzelfde lage niveau zal blijven of zelfs verder achteruit zal gaan. Vergeleken met de rest van Europa vindt bijna zeven op de tien Spanjaarden dat hun onderwijssysteem duidelijk achterblijft.
Gebrek aan middelen en politieke invloed
Achter die onvrede schuilen volgens de enquête meerdere oorzaken. 80% van de ondervraagden maakt zich zorgen over het lage kennisniveau van leerlingen en het hoge aantal jongeren dat voortijdig de school verlaat. Veel Spanjaarden vinden bovendien dat er te weinig geld naar het onderwijs gaat. Daardoor krijgen scholen nauwelijks de kans om de kwaliteit ervan te verbeteren. Bijna 90% van de ondervraagden wil daarom dat het hele systeem op de schop gaat. Verder vindt een grote meerderheid (81%) dat het onderwijsbeleid te veel wordt gestuurd door politieke belangen, in plaats van door wat leerlingen en docenten echt nodig hebben.
Wat wel overeind blijft, is het vertrouwen in de leraren. Dat vertrouwen blijft groot. Al plaatsen veel Spanjaarden daarbij de kanttekening dat motivatie en aandacht in de klas steeds moeilijker vast te houden zijn. Ze zien dat leerlingen sneller afhaken en dat dit de kwaliteit van het onderwijs steeds meer onder druk zet.