Saskia Plazier
Illegale toeristische verhuur in Barcelona. Het is en blijft al jarenlang een hardnekkig probleem. In een stad die jaarlijks miljoenen toeristen ontvangt, heeft dit grote gevolgen voor de leefbaarheid en de woningmarkt. Het stadsbestuur zet steeds nadrukkelijker in op handhaving en strengere regels om bewoners te beschermen. En dat is nodig, want verhuurders blijven nieuwe manieren bedenken om de regelgeving te omzeilen. Een recent geval in de wijk Eixample laat zien hoe ver die creativiteit inmiddels gaat.
In de statige woonwijk Eixample, een centraal gelegen maar relatief niet zo toeristische wijk in Barcelona, kwam onlangs een opvallende zaak aan het licht. Een appartement, dat door de eigenaresse tijdelijk werd verhuurd, bleek zonder haar toestemming te zijn verbouwd en opgesplitst. Vervolgens werden de kamers aangeboden voor toeristische verhuur voor de hoofdprijs: tarieven die opliepen tot meer dan 150 euro per nacht voor een kamer.
Gemeentelijke inspecteurs spreken van een netwerk van Italiaanse verhuurders dat al jaren actief is in Barcelona en zich richt op (illegale)toeristische verhuur in woonwijken.
Argwaan bij eigenaresse door buren
De advocate van de eigenaresse van het appartement deed haar relaas in de Spaanse krant La Vanguardia. Het appartement in Eixample, met een oppervlakte van meer dan 100 vierkante meter, was door de Italiaanse eigenares recent gerenoveerd en tijdelijk verhuurd. Via een zogenoemd high-end makelaarskantoor kreeg zij huurders aangeboden die volgens de bemiddelaar “ideaal” zouden zijn: eveneens Italianen en op zoek naar woonruimte voor hun personeel.
Die geruststelling bleek van korte duur. Al snel ontving de eigenaresse via buren signalen dat er werd verbouwd in het appartement — terwijl de woning net was opgeknapt. Ook viel het omwonenden op dat er voortdurend toeristen het pand in- en uit liepen. Niet veel later bleek het appartement ook te worden aangeboden op Airbnb.
Twijfels bevestigd
Omdat de eigenaresse twijfelde, besloot ze zelf poolshoogte te nemen. De foto’s in de advertentie leken sterk op haar appartement, maar sommige zagen er ook duidelijk anders uit. Om zekerheid te krijgen huurde zij daarom een kamer in haar eigen woning voor één nacht. Wat zij daar aantrof, bevestigde haar vermoedens: het appartement was inderdaad van haar, maar was zonder toestemming volledig verbouwd en opgesplitst.
Zo was er een extra badkamer gebouwd op de plek waar oorspronkelijk een wasmachine had gestaan. Ook waren sommige deuren dichtgemaakt en andere muren juist opengebroken. Op die manier konden de kamers afzonderlijk worden aangeboden en verhuurd als ‘luxe suites’.
Na klachten van de eigenaresse liet Airbnb aanvankelijk weten te zullen ingrijpen, mede omdat voor het pand geen officiële vergunning voor toeristische verhuur bestond. Later koos het platform echter voor een terughoudender, bemiddelende houding.
Gedreig met rechtszaak, gemeente grijpt in
De huurders reageerden verontwaardigd op de ontstane situatie en richtten hun boosheid op de eigenaresse. Ze beschuldigden haar van intimidatie en bedreiging en dreigden met juridische stappen in zowel Italië als Spanje.
Na inmenging van de gemeente kreeg de zaak echter een andere wending. Gemeentelijke inspecteurs hebben inmiddels een onderzoek gestart. Tijdens inspecties en controles stelden zij vast dat de toeristische verhuur inderdaad zonder vergunning plaatsvond. Volgens de gemeente gaat het om een netwerk van Italianen dat sinds 2018 in Barcelona actief is via verschillende bv’s. Op dit moment zouden zij tussen de tien en vijftien appartementen in gebruik hebben voor (illegale) toeristische verhuur in Barcelona.
Daarnaast deed de eigenaresse ook aangifte van zowel de illegale verhuur als van verbouwingen zonder vergunning. De zaak is overgedragen aan het betreffende stadsdistrict van Barcelona, dat zal beoordelen of aanvullende handhavingsmaatregelen worden genomen.
Aanpak werpt wel vruchten af
Het goede nieuws is dat de strengere aanpak van illegale toeristische verhuur in Barcelona en de rest van Spanje voorzichtig effect lijkt te hebben. Volgens recent onderzoek van de Spaanse toeristische branchevereniging Exceltur is het aantal toeristische woningen in de 25 meest bezochte bestemmingen van Spanje in 2025 voor het eerst gedaald. In dat jaar nam het aantal beschikbare bedden met 4,1 procent af tot 366.375. Dat komt neer op het verdwijnen van bijna 16.000 toeristische plaatsen.
Ook Barcelona laat over een langere periode een duidelijke afname zien. Sinds het hoogtepunt in 2018 is het aantal toeristische bedden in de stad met ruim een derde teruggebracht. Burgemeester Jaume Collboni heeft bovendien aangekondigd dat Barcelona vanaf 2028 volledig wil stoppen met woningen voor toeristisch gebruik. Of dat doel haalbaar is, moet nog blijken.
Piemelhoeden, hondenpies, drank op straat: Barcelona gaat strenger optreden