Elize van Loon
De Spaanse gezondheidszorg kreeg in 2025 te maken met een opvallende stijging van het aantal klachten over medische fouten. Volgens cijfers van de patiëntenvereniging El Defensor del Paciente dienden burgers bijna vijftienduizend meldingen in over de zorg in Spaanse ziekenhuizen, gemiddeld ruim veertig per dag.
Dat is het hoogste aantal in tien jaar tijd. De vereniging koppelt een aanzienlijk deel van deze klachten aan ernstige incidenten, waaronder honderden overlijdens, en spreekt van een alarmerende ontwikkeling binnen het publieke zorgsysteem.
De kritiek richt zich niet zozeer op individuele artsen of verpleegkundigen, maar vooral op de manier waarop de zorg wordt georganiseerd. Slechte planning, personeelstekorten en politieke besluiteloosheid zouden de kwaliteit en veiligheid van de zorg ondermijnen. Volgens de vereniging mag de patiënt niet de dupe worden van structureel falend beleid.
Veel klachten over spoedzorg
De meeste klachten hebben betrekking op de spoedzorg, in Spanje bekend als urgencias. Juist op deze afdelingen komen alle problemen samen. Ziekenhuizen zien een constante toestroom van patiënten, terwijl het aantal beschikbare bedden en zorgverleners achterblijft. Dit leidt tot lange wachttijden, overvolle wachtkamers en een hoge werkdruk voor het personeel.
Patiënten ervaren volgens de meldingen regelmatig dat communicatie tekortschiet en dat beslissingen gehaast worden genomen. Tegelijkertijd werken zorgverleners vaak onder omstandigheden die weinig ruimte laten voor rust en zorgvuldigheid. De vereniging benadrukt dat deze situatie het risico op fouten vergroot en het vertrouwen van patiënten schaadt.
Reden van overbelasting
Een belangrijke oorzaak van de overbelasting ligt volgens de vereniging buiten het ziekenhuis. Steeds meer mensen wenden zich rechtstreeks tot de spoedzorg, omdat huisartsenpraktijken en gezondheidscentra onvoldoende toegankelijk zijn. Hierdoor behandelen spoedafdelingen ook veel niet-acute klachten, wat de wachttijden voor echte spoedgevallen verder verlengt.
De vereniging roept de Spaanse overheid op om structurele maatregelen te nemen. Investeringen in eerstelijnszorg, betere personeelsplanning en duidelijke verantwoordelijkheden zijn volgens haar noodzakelijk om de spoedzorg te ontlasten. Zonder ingrijpen dreigt de huidige situatie verder te verslechteren, met de patiënt opnieuw als grootste verliezer.
Grote ziekenhuizen voeren de klachtenlijst aan
Opvallend is dat vooral grote universitaire ziekenhuizen hoog scoren op het aantal klachten. Ziekenhuizen in onder meer Madrid, Barcelona, Valencia, Sevilla en op de Canarische Eilanden komen herhaaldelijk terug in de rapportages. Deze instellingen vervullen vaak een regionale of nationale functie en vangen daardoor een grote stroom spoedpatiënten op, ook uit omliggende regio’s. Madrid is de regio met de meeste klachten: in totaal 4.005 meldingen, waarvan 292 met dodelijke afloop. Het ziekenhuis La Paz in Madrid kampt al langere tijd met ernstige overbelasting van de spoedeisende hulp, met name in de zomer- en wintermaanden. Zorgmedewerkers hebben herhaaldelijk melding gemaakt van extreem volle wachtkamers en structurele capaciteitsproblemen.
De omvang en complexiteit van deze ziekenhuizen spelen een rol, maar volgens El Defensor del Paciente verklaart dat niet alles. Zonder voldoende personeel en een goed functionerende eerstelijnszorg blijft de druk op de spoedzorg onverminderd hoog.
Top 10 Spaanse ziekenhuizen met de meeste klachten in 2025
- Hospital Universitario de Canarias (Tenerife)
- Hospital Universitario La Paz (Madrid)
- Hospital Universitario de Toledo
- Hospital Universitario Miguel Servet (Zaragoza)
- Complexo Hospitalario Universitario de Santiago
- Hospital Universitari Vall d’Hebron (Barcelona)
- Hospital Clínico Universitario de Valencia
- Hospital Universitario Virgen Macarena (Sevilla)
- Hospital Universitari Son Espases (Palma de Mallorca)
- Hospital Universitario de Cruces (Bilbao)
Spanje koploper in klinisch onderzoek maar traag met nieuwe medicijnen