Else Beekman
Het is goed mogelijk dat woensdag één beslissing in Washington de economie in Europa én Spanje op haar grondvesten zal doen laten schudden. José Luis Escrivá, gouverneur van de Banco de España, waarschuwt voor een ‘verontrustende koerswijziging’ in het mondiale handelsverkeer.
Met de aangekondigde importtarieven van Donald Trump in het vooruitzicht spreekt Escrivá van een “verandering van paradigma” — en dat zou verstrekkende gevolgen kunnen hebben voor inflatie, groei en economische stabiliteit.
“Een potentieel ontwrichtend effect”
Tijdens een persmoment in het hart van Madrid, bij metrohalte Banco de España, sprak Escrivá opvallend openhartig over de zorgen die wereldwijd leven. “Er is enorm veel bezorgdheid,” zei hij tegenover aanwezige journalisten, doelend op de importheffingen die Trump woensdag wil aankondigen.
Volgens de Spaanse topbankier staan we aan de vooravond van een fundamentele herziening van hoe landen met elkaar handel drijven. “Met een potentieel zeer ontwrichtend effect op de wereldeconomie,” aldus Escrivá. “De groei kan eronder lijden, mogelijk zelfs méér voor de VS dan voor de rest van de wereld.”
Impact op Spanje en Europa
Hoewel nog onduidelijk is welke producten precies worden geraakt en wanneer de maatregelen ingaan, is de verwachting dat landen met een hoog handelsoverschot ten opzichte van de VS, zoals China, Mexico en de Europese Unie, het zwaarst getroffen zullen worden.
Spanje valt officieel buiten die categorie, omdat het meer importeert uit de VS dan het ernaartoe exporteert. Toch wordt het land mogelijk niet gespaard. Volgens Washington zijn btw-stelsels, zoals de Spaanse IVA, in feite verkapte handelsbarrières. Deze visie kan echter in Europa op weinig begrip rekenen, maar leidt wél tot beleidsmaatregelen.
Spaanse landbouwproducten onder druk
Sommige sectoren waarin de VS een tekort heeft met Spanje, zoals de agro-export, kunnen direct worden getroffen. Spaanse landbouwproducten zoals olijfolie, wijn en ham komen mogelijk onder verhoogde druk te staan. Daarbovenop komen al bestaande heffingen van 25% op staal en aluminium, en binnenkort ook op voertuigen en farmaceutische producten. Het meest in het oog springend is een tarief van 25% op alle Spaanse export naar de VS. Dat is puur vanwege het feit dat Repsol olie en gas afneemt van Venezuela en dat is een politiek gevoelig punt voor de Amerikaanse regering.
In economische termen zou dit pakket aan maatregelen volgens analisten een daling van twee tienden van het Spaanse bbp kunnen veroorzaken, vergeleken met een verwachte krimp van drie tienden voor de Europese Unie als geheel. Voor Spanje, dat sterk leunt op export naar de VS en de rest van Europa, zijn de signalen zorgwekkend. Sectoren als de auto-industrie, landbouw en technologie kunnen direct geraakt worden. De grotere onzekerheid kan ook investeringen remmen en de positie van Spanje binnen het wereldwijde handelsnetwerk verzwakken.
Escrivá gaf aan dat het nu vooral zaak is om de effecten goed te analyseren, zeker ook met het oog op de inflatie. “Het is een zeer relevant onderwerp en reden tot grote bezorgdheid,” zei hij.
Inflatie blijft onder controle – voorlopig
Ondanks de onrust op handelsvlak bracht de Eurozone op 1 april ook een voorzichtig positief cijfer: de inflatie kwam uit op 2,2%. Dat ligt in de lijn van de verwachtingen van de Europese Centrale Bank. Het suggereert dat het proces van desinflatie nog steeds op koers ligt. Escrivá bevestigde wel dat het beeld in grote lijnen strookt met eerdere prognoses. Al had hij de cijfers nog niet kunnen analyseren. “We komen dichter bij het doel van prijsstabiliteit rond de 2%,” gaf hij aan.
Lees ook: Trumps 200%-tarieven bedreigen toekomst Spaanse wijnsector