Else Beekman
Op 1 maart is op Netflix de documentaire No estás sola: la lucha contra La Manada in première gegaan. Deze productie (Je bent niet alleen, de strijd tegen La Manada) gaat over het geval van seksueel geweld tijdens de Sanfermines van 2016 in Pamplona door vijf mannen. Zij noemden zich “La Manada” (de Roedel). Regisseurs van de documentaire zijn Almudena Carracedo en Robert Baha.
De documentaire biedt een nieuw perspectief op de strijd tegen machismo in het Spaanse rechtssysteem, de media en de samenleving in het algemeen. Het verhaal is opgebouwd rond de getuigenissen van slachtoffers en mensen die dicht bij de zaak stonden, gepresenteerd door de actrices Natalia de Molina en Carolina Yuste.
Verhaal strijd tegen La Manada verteld vanuit een nieuw perspectief
Carracedo, een van de twee regisseurs, legt uit: “We wilden het verhaal vertellen vanuit een perspectief dat tot nu toe onbekend was. Dit werd bereikt door een zorgvuldige focus op de verklaringen van slachtoffers en van mensen die zeer dicht bij de gebeurtenissen stonden. Bahar voegt eraan toe dat de film gebaseerd is op een grote hoeveelheid materiaal. “We hebben geput uit meer dan 60 uur zorgvuldig opgenomen interviews,” plus origineel beeldmateriaal en bijna duizend uur aan archiefbeelden, die op gevoelige wijze in het project zijn verwerkt.
No estás sola in het geheim geproduceerd
Er was meer dan drie en een half jaar geheime productie nodig om de documentaire te maken. Dit project concentreert zich niet alleen op de zaak Pamplona, maar legt ook verbanden tussen twee andere belangrijke gebeurtenissen: de mishandeling in Pozoblanco door vier van dezelfde verdachten en de moord op Nagore Laffage in 2008.
Massale protesten
Deze elementen komen samen in de sociale reactie die in 2018 losbarstte, toen een miljoen vrouwen en jongeren de straat op gingen onder het motto Yo te creo (Ik geloof je) en de hashtag #Cuéntalo verspreidden op sociale netwerken. Dit markeerde het begin markeerde van de Spaanse #MeToo-beweging. De muziek voor No estás sola: la lucha contra La Manada is speciaal voor de productie gecomponeerd door Leo Heiblum en Jacobo Lieberman. Deze soundtrack draagt bij aan het verhaal van de speelfilm en benadrukt de emoties en boodschappen die worden overgebracht.
De zaak markeerde een voor en na in Spanje
De zaak vond plaats tijdens de Sanferminesfeesten- de wereldberoemde stierengevechten- in Pamplona in 2016 en schokte de hele wereld. Vijf mannen, die zichzelf “La Manada” noemden, misbruikten een 18-jarig meisje. Zij filmden dat met hun mobiele telefoons en deelden de video’s vervolgens in een WhatsApp-groep. Die beelden zijn tegen de leden van La Manda gebruikt tijdens de rechtszaak. Maar ook in eerste instantie tegen het slachtoffer. Dat zou zich passief hebben opgesteld. Het meisje werd in shocktoestand gevonden door een echtpaar dat de politie waarschuwde.
Nieuwe wet: Solo sí es sí
Een lagere rechtbank veroordeelde de mannen in eerste instantie tot negen jaar cel voor seksueel misbruik. En dus niet voor verkrachting. Er was 23 jaar geëist voor verkrachting. Rechters oordeelden echter dat er geen sprake was van geweld of intimidatie. Ook zou het slachtoffer zich niet hebben verzet. Die uitspraak leidde in Spanje tot enorme ophef en demonstraties tegen de opgelegde straffen en de vrijspraak voor verkrachting. Het Hooggerechtshof veroordeelde de daders later alsnog voor verkrachting. De Spaanse regering kwam in 2019 met een voorstel om de wetgeving rondom verkrachting en aanranding aan te scherpen. In deze nieuwe wet wordt seks zonder expliciete instemming aangemerkt als verkrachting: ‘Sólo sí es sí’. (Alleen ja is ja).