Else Beekman
Deze zullen nu uit EU hulpfondsen direct van fris werkkapitaal worden voorzien. Is dit een eerste stap naar een Europese Banken-Unie?
Na urenlange, verhitte discussies lijken de leiders van de Euro-Zone ervan overtuigd dat het Europe Stabiliteits Mechanisme voldoende in staat kan zijn de noodlijdende banken van Spanje en Italië van kapitaal te voorzien. Dit zonder verhoging van de staatstekorten.
Een overwinning van Rajoy en zijn Italiaanse evenknie Mario Monti? Beiden hadden eerder geweigerd een overeenkomst voor bijstand uit het ESM te ondertekenen, indien het geld voor banken door de staat verzekerd moest worden. Dat zou betekenen, dat de belastingbetaler verantwoordelijk kon worden gemaakt voor schulden die banken hebben veroorzaakt.
Duitse weerstand
Het geschenk uit de Brusselse hemel komt echter niet zonder “wenn und aber”, want de Duitse weerstand bleek nog altijd overheersend. Daarom zullen regeringen die hulp uit het ESM ontvangen een verklaring moeten ondertekenen, dat zij hun bezuinigingen volgens plan zullen blijven uitvoeren.
Bovendien moeten zij zich houden aan het opgegeven tijdsschema voor hervormingen. Het enig ‘voordeel’ is, dat de miljarden die gaan vloeien niet onmiddellijk in de staatsbegroting opduiken. De bedragen voor herkapitalisering van armlastige banken worden nu langs de landelijke Centrale Bank geleid en vandaar toegewezen aan de kandidaten.
Aap uit de mouw?
President Mariano Rajoy heeft er wijs aan gedaan meteen maar 100 miljard aan te vragen, hoewel nu blijkt dat ongeveer 65 miljard genoeg is om de rampzalige toestand van de Spaanse banken te verzachten.
Daaruit groeit de overtuiging, dat de Spaanse regering er helemaal niet zo zeker van is, dat er hier en daar niet alsnog een aapje uit een bankiersmouw getoverd zal worden. Deskundigen houden daar allerwege rekening mee.
Vicieuze cirkel
Herman van Rompuy, president van de Europese Raad, was er tevreden over dat eindelijk de ‘vicieuze cirkel’ tussen regeringen en banken kon worden doorbroken, waar het ging om de wederzijdse afhankelijkheid. Een leuke politieke uitspraak die sommige kiezers mogelijk wel zal aanspreken. Tot men erover begint na te denken wie er eigenlijk, althans in Spanje, belanghebbenden waren bij de in nood geraakte banken.
Het zijn nog altijd kiezers die te goeder trouw met spaargelden ‘aandelen’ namen bij banken onder fraaie belofte van ‘goede rendementen’. De Bankia affaire bewijst dat dit tamelijk anders kan lopen. Men raakte gewoon zijn geld kwijt.
Vrijdagmorgen half vijf verklaarde Van Rompuy: “We openen hiermee de mogelijkheid voor landen die zich goed gedragen om geld uit de Europese stabiliteitsmechanismen op te nemen (EFSF en ESM), om daarmee de geldmarkt te kalméren en enige stabiliteit te veroorzaken omtrent de verplichtingen van de lidstaten”.
De te betalen rente over schulden kan ermee worden verlaagd, bedoelde hij. Waarom die vergadering tot zo vroeg moest duren, is niet helemaal duidelijk geworden. Dramatisch lijkt het zeker.
Er vloeit weer geld
Dat de euro onmiddellijk 1.1% steeg (1.2581 t.o.v. de US dollar) laat zich raden: er vloeit weer geld en daar is de geldmarkt als de kippen bij. Het effect ervan op beurzen laat zich als steeds raden. Hoelang de reeds uitgebroken beurs-euforie, met stijging van koersen, dit keer aanhoudt, kan men op grond van de historie bijna raden.
Eén zwaluw maakt nog geen zomer. Want Ierland en Griekenland zullen zeker willen onderhandelen over de verbetering van hun posities en de betrokkenheid van een ’troika’ die hun keiharde bezuinigingen bewaakt.
Spanje en Italië ontliepen die controle vooralsnog, maar krijgen wel geld. De Duitse bondskanzelier, Angela Merkel, was ’tevreden’ over de nachtelijke escapade, ofschoon zij zich eerder met hand en tand, zelfs ‘over mijn lijk’, had verzet tegen dit soort afgezwakte, directe regelingen.
Of zij dat vandaag zal blijven na hernieuwd beraad over de bevordering van groei voor de getroffen economieën met hun ontevreden en deels sterk verarmde, werkloze bevolkingen is een goede vraag.
Duurzame maatregelen
“We blijven ons bemoeien om duurzame maatregelen te vinden die in het bijzonder groei op gang moeten krijgen en de werkloosheid laten dalen”, zei ze, “daarom blijf ik optimistisch over de gesprekken die nu zullen volgen”. Mario Monti, premier van Italië, bleef het echter een gok vinden: “Ik wed niet over het voetbal, noch over het gedrag van de financiële markten”.