Else Beekman
In Alicante moest een kind na een beet naar het ziekenhuis en in Málaga werd een adolescent gebeten. Beide slachtoffers zijn inmiddels uit het ziekenhuis ontslagen, maar de autoriteiten langs de kust zijn alert. Zeker met het hoogseizoen in aantocht en met het betere weer waardoor veel meer mensen de zee in gaan. Eerder dit voorjaar werden ze ook gespot bij de Balearen en langs de kust van Murcia, Almeria en Granada.
Rode vlag
Uit voorzorg zijn in Alicante diverse gemeenten overgegaan tot het hijsen van de rode vlag. Dit betekent dat zwemmen verboden is. Dit was het geval in El Campello, Alicante en Elche. Andere stranden waarschuwen met een speciale kwallenvlag of hangen geel op als er minder kwallen voor de kust drijven.
Nepkwal
De Phisalia physalis is eigenlijk geen kwal, maar een kolonie poliepen die allemaal verschillende taken hebben zoals reproductie, voeding en verdediging. Het hele organisme kan tussen 15 en 35 centimeter lang worden en tentakels zijn extreem lang tot wel 10 meter. Van ver lijkt een Portugees oorlogsschip op een blauwachtige plastic zak die bol staat van het water. Door dit zeilachtige lichaam drijft de nepkwal mee met de wind en de golven.
Normaal komt de Phisalia physalis alleen voor in de Atlantische Oceaan, waar het met name in het voorjaar voor problemen zorgt rond Madeira en de Azoren. Door bijzondere weersomstandigheden zijn grote groepen van deze nepkwallen de Middellandse Zee in gedreven.
Het gif van het waterorganisme komt vrij bij aanraking. In het geval van het Portugese oorlogsschip ook nog nadat het dier dood is. Branderige jeuk en pijn zijn de voornaamste symptomen, samen met een rij rode galbultachtige kwetsuren. Als er veel gif is geïnjecteerd, kunnen ook kortademigheid, misselijkheid, maagkramp en emotionele verwarring optreden.
Ernstiger beten kunnen leiden tot spierkramp, flauwvallen, hoesten, overgeven en moeilijkheden met de ademhaling. In zeldzame gevallen kan zich een potentieel dodelijke reactie in de vorm van shock voordoen.
Wat te doen bij een kwallenbeet
Als je door een kwal bent gebeten, doe dan het volgende: Ga direct uit het water omdat pijn en kramp tot gevolg kunnen hebben dat je je niet meer goed kunt beweging en zodoende gevaar van verdrinking bestaat. Inactiveer de brandende, stekende pijn door het gebied met azijn, zout, suiker of zelfs droog zand te bespreknelen en wrijf het zachtjes in en over de wond. Maak na vijftien tot twintig minuten wachten de wond schoon en was het gebied voorzichtig met zeewater. Gebruik geen zoetwater en wrijf niet over de huid, omdat in beide gevallen meer gif kan worden vrijgemaakt. Verwijder vervolgens zo mogelijk de stekende tentakels: breng een papje aan van zeewater en zand (of talkpoeder, bloem of bakpoeder). Schrap de rest van de kwal weg met een mes of een ander scherp voorwerp, zoals een grote schelp. Breng een zalf aan van 0,5 procent hydrocortison (alleen verkrijgbaar op recept) ter bestrijding van de roodheid en de zwelling. Een zalf die plaatselijk verdooft (zoals benzocaïne) helpt de pijn verlichten en een antihistamine bevattende zalf vermindert de jeuk. Een onschuldige pijnstiller kan worden ingenomen, zoals aspirine of paracetamol, maar na een ernstige beet kan een pijnstiller op recept nodig zijn.
In vuilnisbak
Als je een Portugees oorlogsschip ziet, schep deze dan op en gooi het dier in een vuilnisbak. Begraaf het in geen geval in het zand omdat de zee het dier makkelijk weer tevoorschijn kan spoelen en de tentakels ook na zijn dood nog giftig zijn. Vermijd altijd aanraking!
Autoriteiten langs de kust zijn van plan maatregelen te nemen zoals het plaatsen van netten bij zones waar veel wordt gezwommen. Ook kunnen er drones worden ingezet om exemplaren van de nepkwal op te sporen.