Else Beekman
In enkele dagen tijd was de Spaanse rente weer terug tijd af. Logisch dat Rajoy en de zijnen teleurgesteld waren. Spanje had nadrukkelijk om die directe bankensteun verzocht en dit belangrijke aspect uit de onderhandelingen gesleept. Door vaag en traag gedoe van de Europese leiders gingen de markten weer twijfelen.
Zo zou het nog tot medio volgend jaar duren alvorens er sprake zou zijn van een goed geregeld Europees bankentoezicht, waarschijnlijk onder leiding van de ECB. Dit toezicht zou een keiharde voorwaarde zijn voor de directe bankensteun vanuit het noodfonds.
Afgezien van het nog te regelen toezicht bleek het zelfs onduidelijk of Spanje al gebruik kon maken van deze nieuwe optie en de bankensteun daadwerkelijk buiten de begroting en staatsschuld van Spanje zou blijven.
Daarbovenop kwamen dan nog de uitlatingen van de Finse minister van financiën die had gedreigd dat Finland eventueel uit de euro zou stappen als de rekening van de crisis te hoog zou oplopen. Met dat soort uitlatingen is niemand gebaat.
Rajoy springt op…
Rajoy sprong op en eiste actie en duidelijkheid. Dit heeft hij nu in zekere mate gekregen. Afgelopen nacht is besloten dat de Spanje voor €100 mrd uit het noodfonds zal krijgen. Eind juli zal de eerste €30 mrd worden overgemaakt. Hoewel Spanje dit in eerste instantie zelf moet reserveren, zal zodra het ESM operationeel is deze schuld niet meer op Spanje drukken.
Daarmee zal de link tussen de Spaanse banken en overheid worden doorbroken. Intussen wordt Spanje goed in de gaten gehouden of het de begrotingsdoelstellingen wel zal halen.
… maar iets gematigder mag wel
De Spaanse hoogste baas heeft natuurlijk gelijk dat Europa moet doorpakken en nu snel de weg naar een volwaardige bankenunie moet inslaan, maar Spanje mag niet vergeten dat Europa ook erg mild is tegen onverantwoord financieel gedrag van Spanje in het verleden.
Het is Spanje dat zich een te hoge levenstandaard heeft aangemeten en zich diep in de schulden heeft gestoken omdat de rente nu eenmaal zo laag stond vanwege de eurozone.
Het is de Spaanse overheid die er nooit werk van had gemaakt meer greep te krijgen op de financiën van de afzonderlijke Spaanse regio’s waar de grootste schulden zijn ontstaan.
Het zijn de Spaanse banken die het risico namen forse hypotheekleningen uit te schrijven bij een overgewaardeerde huizenmarkt.
Het is Spanje dat al jaren kampt met een ongekend hoge werkloosheid van meer dan 20% en een jeugdwerkloosheid van zelfs 50% en daar nooit een oplossing voor heeft gevonden
Het is Spanje dat nu voor de tweede keer in vrij korte tijd van Brussel gerechtigd is dit jaar een hoger begrotingstekort te hebben dan eerder afgesproken. Mocht Spanje eerst nog het begrotingstekort laten vieren van 4,4% tot 5,3%, nu wordt dat mogelijk verder opgerekt naar 6,3%.
Dat is toch niet verkeerd zou je denken, zeker niet in vergelijking tot Griekenland. Too big to fail geldt niet alleen voor banken, maar ook voor landen. En daar hoort kennelijk een bepaalde arrogantie bij.