Elize van Loon
Drie van de vijf leden van de groep ‘La Manada’ (de roedel), veroordeeld voor groepsverkrachting tijdens de feesten van Sanfermin van 2016 in Pamplona, profiteren van de wet ‘Sólo sí es sí’ (Alleen ja is ja). Deze wet werd geïntroduceerd door de voormalige minister van Gelijkheid Irene Montero. Het doel ervan was om straffen voor verkrachters te verzwaren. In plaats van strafverzwaring heeft de wet geleid tot strafverminderingen voor meer dan de helft van de leden van La Manada.
In september 2023 verlaagde het Hooggerechtshof van Navarra de straf van Ángel Boza, een van de leden van La Manada, van 15 naar 14 jaar. Recentelijk heeft de rechtbank van Navarra ook de straffen van José Ángel Prenda en Jesús Escudero verlaagd van 15 naar 14 jaar. Dit is mogelijk gemaakt door de wet 10/2022. Deze wet voegt de misdrijven van seksueel misbruik en aanranding samen. Ook bepaalt de wet dat de gunstigste straf moet worden toegepast bij conflicterende wetten.
Juridische verplichtingen en kritiek
De rechtbank van Navarra volgde de jurisprudentie van het Hooggerechtshof, dat in juli 2024 de strafvermindering van Boza bevestigde. Aanvankelijk werden de leden van La Manada veroordeeld tot 9 jaar gevangenisstraf voor seksueel misbruik, maar het Hooggerechtshof verhoogde dit later tot 15 jaar voor verkrachting. Dankzij de nieuwe wet hebben drie van de vijf veroordeelden nu een lagere straf gekregen. Geheel tegen het doel van de wet in.
Politieke en sociale reacties
In deze nieuwe wet wordt seks zonder expliciete instemming aangemerkt als verkrachting. De wet van Montero heeft geleid tot meer dan duizend strafverminderingen. Er is veel kritiek op de wet omdat deze zonder de nodige juridische waarborgen is opgesteld. Tijdens de behandeling van de wet waarschuwden veel experts al dat de wet averechts zou kunnen gaan werken. Met deze waarschuwingen werd niets gedaan. Dit heeft geleid tot kritiek en spanningen binnen de politiek en de samenleving.
Dit vind je misschien ook interessant: Documentaire no estás sola op Netflix te zien