Else Beekman
In haar strijd tegen de wildgroei aan vakantiewoningen en de crisis op de huurmarkt heeft de Catalaanse regering een nieuwe wet aangenomen die de korte termijnverhuur reguleert. De wet bevat belangrijke hervormingen voor de woningmarkt, alleen is wel de versnelde bouwlicentie op het laatste moment geschrapt.
Met de nieuwe wet wil het parlement van Catalonië het tij keren in een woningmarkt waar steeds meer woningen buiten het normale circuit om worden verhuurd vaan toeristen. Tijdelijke huurcontracten zijn in steden als Barcelona inmiddels goed voor een derde van alle huurcontracten. Daardoor is er een groot tekort aan reguliere huurwoningen ontstaan. Jongeren en starters met een modaal inkomen kunnen nog nauwelijks aan een woning komen.
De wet bepaalt onder meer:
- Regels voor maximale prijzen bij huur van tijdelijke woningen en kamers
- Minimale oppervlakte per persoon in gedeelde woningen
- Uitbreiding van het label ‘sociale huurwoning’ voor woningen waarvan die status bijna verloopt
- Verplichting voor grote verhuurders zich te registreren
- Uitbreiding van het voorkeursrecht voor overheden bij verkoop van woningen
- Verhoging van de verplichting om bij nieuwbouw 50% als sociale woning te reserveren
Wonen als recht in plaats van als bron van stress
Volgens de Catalaanse minister van Ruimtelijke Ordening, Sílvia Paneque, moet de wet ervoor zorgen dat “wonen opnieuw een recht wordt, en geen bron van stress.” Ze sprak van een “nieuw wettelijk kader” dat burgers meer bescherming moet bieden in een overspannen woningmarkt.
Schrappen van de bouwversneller
Opvallend is dat een eerder aangekondigd onderdeel van de wet, de zogeheten basisbouwlicentie, uiteindelijk is geschrapt. Met deze vergunning had het voor projectontwikkelaars mogelijk moeten worden om binnen enkele weken al met bouwen te starten, in plaats van dat ze eerst alle stadsplanningsdocumten geregeld zouden moeten hebben.
Deze versnelde procedure zou vooral bij de uitvoering van het Plan 50.000 een cruciale rol spelen. Dat plan voorziet in de bouw van 50.000 sociale huurwoningen tot 2030. Volgens bronnen vormt overleg met professionals in de bouwsector de reden dat de maatregel tijdelijk is opgeschort. De Catalaanse overheid wil voor deze maatregel later een aparte wet opstellen die zich richt op het verminderen van administratieve lasten in de bouw.
Politiek debat weerspiegelt ideologische kloof
De wet kreeg steun van de partijen die verantwoordelijk zijn voor de installatie van president Salvador Illa (PSC, ERC en Comuns), met bijval van CUP. Zij benadrukten het belang van overheidsingrijpen voor sociale rechtvaardigheid. “Er is een progressieve meerderheid voor het recht op wonen,” stelde ERC-vertegenwoordiger Ester Capella.
Rechts-conservatieve partijen uitten stevige kritiek. PP en Vox spraken van “ideologische dogma’s” en een “aantasting van het eigendomsrecht”. Junts steunde een deel van de maatregelen, maar kantte zich tegen elementen die volgens hen de markt verstoren. “We zoeken geen krantenkoppen, maar oplossingen,” aldus Junts-parlementariër Glòria Freixa.
Controle en handhaving blijven struikelblok
Hoewel de wet als mijlpaal wordt gepresenteerd, waarschuwden sommige linkse partijen – waaronder Comuns – dat zonder strikte handhaving de wet weinig effect zal hebben. “Zonder sancties stelt dit niets voor,” waarschuwde parlementslid Susana Segovia. Ze riep het regionale ministerie van Consumentenzaken op om effectief op te treden tegen misbruik.
Málaga overspoeld met rechtszaken om vakantieverhuur: wat is er aan de hand?