Else Beekman
Op het Canarische Eiland La Palma heeft een nieuw toeristisch project van 180.000 vierkante meter in een natuurpark voor beroering gezorgd onder milieuactivisten.
Het eilandbestuur keurde vrijdag unaniem en onder het mom van “eilandbelang” het Dichosa Wellness Clinic goed. Die goedkeuring opent de deur naar de bouw van een complex met meer dan 500 toeristische plekken en een spa in de Valle de Aridane. Volgens critici bevat het perceel archeologische vindplaatsen en beschermde soorten.
Toerisme versus natuurbehoud
Het is niet de eerste keer dat een omstreden toeristisch project botst met de belangen van natuurbehoud. De initiatiefnemers willen gezondheidszorg en hotelaccommodatie integreren in één faciliteit. Met 240 hotelkamers en 324 villa’s levert het project 564 nieuwe toeristische bedden op in het Valle de Aridane aan de westkust van La Palma. Dat is precies op de plek waar de vulkaan Cumbre Vieja in 2021 uitbarstte en de bijkomende lavastroom een spoor van vernieling achterliet.
Diverse milieuorganisaties, waaronder Ecologistas en Acción, hebben felle kritiek geuit. Zij benadrukken dat het project “meer dan 180.000 vierkante meter in een natuurlijke ruimte zal bezetten”. Daarbij worden luxe resorts en appartementen, tennis- en padelbanen, zwembaden, spa’s en andere toeristische faciliteiten geïnstalleerd in het landelijke gebied van Los Valles de Aridane. Dit vereist een wijziging van het Eiland Ordeningsplan van La Palma ten gunste van een particulier bedrijf.
Een aanhoudende strijd voor duurzaamheid
Tijdens de vergadering waarin het project werd goedgekeurd, pleitten de natuurorganisaties voor de bescherming van het grondgebied en het duurzaam beheer van eilandbronnen. Ze benadrukten de sociale zorgen die massa-toerisme oplevert. Van territoriale en sociale impact tot milieukwesties en economische onzekerheid. Daaronder baanonzekerheid en armoede na decennia van onduurzaam toerisme.
Dit model van massa-toerisme is al lang onderwerp van sociaal debat en ontevredenheid op de eilanden. Alleen wordt die ontevredenheid door door overheidsvertegenwoordigers genegeerd. Die blijven inzetten op een verouderde industrie door consequent grote toeristische projecten goed te keuren. Met alle gevolgen van dien. Hieronder massatoerisme, territoriale degradatie, privatisering van hulpbronnen en toenemende sociale problemen. Denk aan gentrificatie, speculatie en een steeds ontoegankelijker huisvesting voor de bevolking op La Palma.
De watercrisis als bijkomend probleem
De milieuactivisten wijzen ook op de huidige klimaatsituatie in Canarische Eilanden, waaronder La Palma. Daar heerst ernstige droogte. De exploitatie van beperkte waterbronnen door de toeristenindustrie benadrukt de onhoudbaarheid van dergelijke grootschalige toeristische ontwikkelingen. Op de Canarische Eilanden komt meer dan de helft van het verbruikte water uit de ondergrond. Deze hulpbron is schaars en waardevol op de eilanden. Al stelt de wet dat “alle wateren ondergeschikt zijn aan het algemeen belang”, heeft water toch veel particuliere eigenaren. Die verhandelen het, bijvoorbeeld in landbouwirrigatie.
Oproep tot actie
Milieuorganisaties en de lokale gemeenschap roepen het eilandbestuur van La Palma op om af te zien van de wijziging van het Eiland Ordeningsplan ten gunste van particuliere belangen. Ze benadrukken de noodzaak om onmiddellijk te reageren op de dringende behoefte aan huisvesting voor eilandbewoners. Ook moeten de verwoestende effecten van de watercrisis urgent worden aangepakt in plaats van dat projecten worden ondersteund die water exploiteren en verspillen.