Else Beekman
In het kort
- Makelaars op Balearen melden meer dan 1.000 gevallen van vermoedelijke woningfraude.
- Veel woningen aangeboden door makelaars zonder vergunning.
- De overheid werkt met geregistreerde makelaars aan een meldsysteem.
Op de Balearen liggen ruim duizend meldingen van vermoedelijke woningfraude klaar om aan de overheid te worden overhandigd. Het beroepscollege van makelaars (API) verzamelde de meldingen. Deze richten zich op onder andere het ontbreken van verplichte energiecertificaten en de verhuur van illegale onderkomens.
Zodra het afgesproken meldkanaal geopend wordt, zal het losbarsten. “We verwachten een lawine aan meldingen,” aldus José Miguel Artieda, voorzitter van het API-college op de eilanden. De samenwerking tussen de makelaars en het regionale bestuur van de Balearen is bedoeld om misstanden op de woningmarkt effectiever aan te pakken.
Een belangrijk aandachtspunt is het ontbreken van het energielabel, dat al sinds 2013 verplicht is bij verkoop of verhuur van woningen. Volgens Artieda worden nog steeds veel woningen aangeboden zonder deze informatie. Daarnaast wijst API op het groeiende aantal ondermaatse of onbewoonbare woningen: woningen die kleiner zijn dan 25 vierkante meter, wat vaak illegaal is.
Zorgwekkende praktijken
Ook worden meldingen voorbereid over het ombouwen van gemeenschappelijke ruimtes tot slaapkamers. Deze praktijk heeft de regionale overheid als illegaal bestempeld en komt volgens Artieda vooral voor in gedeelde woningen. Het betreft vooral mensen met een krap budget of tijdelijke verblijfsstatus die deze woningen aangeboden krijgen.
Artieda benadrukt dat vooral mensen die zich als professionele makelaars voordoen veel fraude plegen, terwijl ze in werkelijkheid zonder vergunning werken. De enorme prijsstijgingen op de eilanden, met een verwachte toename van meer dan 10% in 2026, werken deze praktijken in de hand. Ook door de erg hoge commissies die makelaars op woningen kunnen verdienen.
Toename van vragen en klachten
Sinds het aangekondigde meldsysteem bij de overheid staat het API-college dagelijks burgers te woord die vragen hebben over mogelijke onregelmatigheden bij huur of koop. Medewerkers ordenen deze informatie en maken het klaar voor officiële indiening bij de afdeling Wonen en de afdeling Energie van het regionale bestuur van de Balearen.
Volgens Artieda is het van groot belang dat kopers en huurders zich bewust zijn van hun rechten. Ook dienen zij te weten welke informatie verplicht is bij vastgoedaanbiedingen. “Een slechte energieclassificatie kan invloed hebben op de waarde van een woning en zelfs op belastingen,” waarschuwt hij.
Roep om strengere controles op makelaars zonder vergunning
Het API-college pleit voor strengere controles door de overheid, met name op mensen die zonder vergunning in de makelaardij werken. Daarmee wil men het groeiende woningfraude-probleem op de Balearen indammen en meer transparantie op de markt brengen.