Elize van Loon
Slechte tijden voor wie olijfbomen wil planten in Spanje. De olijfboom is zeer schaars geworden. Kwekerijen hebben al wachtlijsten en reserveringen tot 2025. Er zijn meerdere oorzaken voor de schaarste.
“Er zijn gewoon weg geen olijfbomen meer”, verzekeren verschillende kwekerijen het gespecialiseerde portaal Efeagro. Sommige daarvan moeten de verkoop zelfs opschorten tot oktober. De oorzaak van de schaarste is een combinatie van verschillende factoren. De variëteit die het meest getroffen wordt door de schaarste is de picual, die voornamelijk gebruikt wordt in intensieve irrigatieteelt.
Een belangrijke reden voor de schaarste is de zeer hoge vraag naar zaailingen van olijfbomen als gevolg van de hoge olijfolieprijs. Maar ook de daling van de prijzen van andere producten, zoals amandelen, pistachenoten speelt een rol.
Investeringen
Naast de schaarste heeft de sterke toename van intensieve investeringen in olijfgaarden de afgelopen tijd een belangrijke rol gespeeld. Zeker als je bedenkt dat olijfbomen aan het begin van de lente worden geplant en het dus enkele jaren duurt voordat ze hun eerste vruchten dragen. Aan de andere kant hebben veel landeigenaren de recordhoge prijzen voor olijfolie van anderhalf jaar geleden tot nu aangegrepen om te proberen meer winst uit hun land te halen.
Toegenomen vraag en intensief systeem
De toegenomen vraag naar intensieve olijfgaarden is voornamelijk te wijten aan een mentaliteitsverandering bij de belangrijkste spelers bindeb de sector. Winstgevendheid en productiviteit van hun land is voor hen van het grootste belang. Dit is precies wat het moeilijk maakt voor de traditionele olijfgaard om zich te onderscheiden van de intensieve. De eerste heeft regen nodig heeft om te overleven en te produceren, en de prijs ligt er rond de 4,5 euro per kg ligt.
Daarentegen kan het intensieve systeem worden uitgevoerd door olijfbomen te planten in hagen. Deze kunnen gemakkelijker worden geïrrigeerd. Deze bomen beginnen te produceren binnen ongeveer vijf jaar, als ze eenmaal de juiste grootte hebben bereikt. De prijs ligt een stuk lager: minder dan een euro/kg.
31% van de olijfgaarden wordt geïrrigeerd
Het laatste onderzoek naar gewassen en opbrengsten geeft aan dat er in 2023 in totaal 2,78 miljoen hectare olijfgaarden waren. Twee miljoen hebben regen nodig, terwijl ongeveer 850.000 olijfgaarden worden geïrrigeerd.
Deze cijfers bevestigen alleen maar de trend van de afgelopen tien jaar, waarin geïrrigeerde olijfgaarden hun aanwezigheid in Spanje aanzienlijk hebben vergroot, van 24% tot de huidige 31%.
In een poging om het probleem op te lossen, bevestigt Rafael Sánchez de Puerta, voorzitter van de Sectorale Raad voor Olijfolie van de Spaanse Landbouwcoöperaties, dat deze modernisering “te voorzien was”. Het proces van versnelde aanplant van haagolijfgaarden is uitgevoerd in “gebieden waar water is vanwege hun eenvoudige mechanisatie”.
Dit vind je misschien ook interessant: Revolutionaire uitvinding belooft einde te maken aan droogte bij olijfbomen.