Else Beekman
De Spaanse DANA-zaak in Valencia krijgt een nieuwe wending. De onderzoeksrechter heeft een formeel verzoek ingediend om een onderzoek naar Mazón door het hoogste gerechtshof van de regio Valencia (TSJ-CV) mogelijk te maken. Volgens haar zijn er voldoende aanwijzingen dat de toenmalige regiopresident ‘absoluut nalatig’ handelde tijdens de uren waarin het noodweer zijn dodelijkste gevolgen had.
Rechter Nuria Ruiz Tobarra leidt het strafonderzoek naar de ramp van 29 oktober 2024 en heeft een zogenoemde ‘gemotiveerde voordracht’ gestuurd naar het Tribunal Superior de Justicia van de regio Valencia (TSJ‑CV). Dat is nodig omdat Carlos Mazón, inmiddels afgetreden en parlementslid, een speciale juridische status heeft: hij kan alleen door dit hogere gerechtshof worden vervolgd of als verdachte worden aangemerkt.
De rechter spreekt in haar stuk over ‘grove nalatigheid’ in de coördinatie en aansturing van de noodsituatie op het hoogste niveau. Ze noemt als mogelijke verdenking dood door schuld met ‘aanzienlijke ernst’, een misdrijf waarvoor in Spanje gevangenisstraffen kunnen gelden.
‘De noodsituatie stopte bij het restaurant’
Een opvallend element in de motivering is de verwijzing naar Mazóns aanwezigheid in een privéruimte van restaurant El Ventorro. Hij was daar tijdens de cruciale fase van de ramp. De rechter stelt dat de noodcoördinatie ‘de facto tot stilstand kwam’ op het moment dat hij daar naar binnen ging. In die periode kwamen geen effectieve aansturing of waarschuwingen op gang kwamen.
Volgens het dossier is juist het uitblijven van tijdige waarschuwingen en concrete instructies een terugkerend punt. Bij veel slachtoffers zou een gebrek aan alarmsignalen een grote rol hebben gespeeld.
Extra onderzoek naar telefoongegevens chauffeur
In dezelfde lijn vraagt de rechter de regionale regering ook om de belgegevens van de mobiele telefoon van de chauffeur die Mazón die dag naar het crisiscentrum (Cecopi) zou hebben gebracht. Daarmee wil ze de tijdlijn en contactmomenten scherper krijgen.
Wat gebeurt er nu?
Het TSJ‑CV moet nu beslissen of het de zaak tegen Mazón overneemt. Ook moeten rechters besluiten of ze hem daadwerkelijk als verdachte gaat onderzoeken. Eerder had Mazón de mogelijkheid om vrijwillig te verklaren in het onderzoek laten lopen.
Voor nabestaanden en inwoners in de regio is dit onderzoek erg beladen: de ramp eiste 230 levens en liet diepe sporen na in tientallen gemeenten rond Valencia.