Else Beekman
In Navalmoral de la Mata (Cáceres) heeft spoorbeheerder Adif een deel van een nieuwe brugconstructie boven de treinsporen tijdelijk gestut met metalen bouwpalen. Dit in reactie op een grondverschuiving op 10 februari die voor problemen zorgde. De video van deze noodmaatregel gaat viraal op sociale media zoals Instagram, Facebook en X, en voedt de al hevig gevoerde discussies over achterstallig onderhoud aan Spaanse infrastructuur.
Het gaat om het nieuwe brugdek over de oude N‑V (hoofdweg tussen Madrid en Portugal via Badajoz). Door de laatste regen- en onweersbuien ontstond er volgens lokale berichten een holte onder de fundering, waarna een deel van de constructie moest worden afgestut. De brug ligt precies boven de spoorlijn. Adif voerde de werken aan de brug uit in oktober 2023, nadat het oude brugdeel eerder was afgebroken. In het filmpje is te zien hoe verkeer nog steeds gebruik maakt van de weg.
Lokale autoriteiten en Jesús Amor, loco-burgemeester, reageren op de ophef en benadrukken dat het om een geïsoleerd incident gaat dat het gevolg is van de aardverschuiving. De beelden roepen veel kritiek op bij mensen die wijzen op structurele problemen bij Adif.
Adif heeft hier een rol omdat de grondverschuiving bij de brug óók een risico kan vormen voor passerende treinen en voor de veiligheid op en rond het spoor. Werkzaamheden aan constructies die het spoor kruisen worden gecoördineerd met Adif, die het spoorbeheer onder zich heeft.
Twijfels over veiligheid Spaanse infrastructuur
Het filmpje en de verhitte reacties erop raken een bredere discussie in Spanje over onderhoud en veiligheid. Niet alleen met betrekking tot de spoorwegen, die in opspraak zijn sinds de treinramp bij Adamuz in Córdoba, maar ook van andere infrastructuur zoals wegen en stuwdammen. De kritiek is al langer dat investeringen achterblijven of niet op de juiste plekken worden ingezet.
Volgens de Spaanse wegenvereniging AEC is zo’n 52% van de wegen in (zeer) slechte conditie. Het gaat om bijna 34.000 kilometer die dringend onderhoud nodig heeft. Om de achterstand weg te werken is naar schatting 13,49 miljard euro nodig, veel meer dan er nu wordt geïnvesteerd.
Die gebrekkige staat heeft gevolgen: het vergroot de kans op ongevallen, maakt transport duurder en zorgt voor extra CO2-uitstoot doordat voertuigen meer brandstof verbruiken in files en op beschadigd wegdek. Alleen al in de zomermaanden zouden de extra kosten door vertragingen en inefficiëntie oplopen tot ruim 270 miljoen euro.
Nu komt daar ook nog de extra risicofactor van extreem weer bij. Op veel plekken in Spanje is de grond dermate verzadigd na talloze stormfronten dat er verzakkingen en grondverschuivingen optreden.