Else Beekman
De Spaanse belastinginspecteurs vinden dat de Belastingdienst te veel let op kleine fouten van zelfstandigen, terwijl grote belastingfraude onder de radar blijft. Ze roepen op tot een koerswijziging in 2026.
Het Spaanse ministerie van Financiën ontvangt vanaf 2026 meer informatie van banken en betaalapps zoals Bizum. Daarmee wil de belastingdienst (AEAT) de controle op zelfstandigen en kleine bedrijven aanscherpen. Het vakverbond van belastingtechnici (Gestha) vindt echter dat de echte fraude niet bij deze groep ligt, maar bij grote bedrijven en vermogende personen.
José María Mollinedo, algemeen secretaris van Gestha, licht toe: “De belastingdienst zegt dat dit helpt om fraude te voorkomen, maar de meest geraffineerde belastingontduiking gebeurt bij bedrijven met omvangrijke structuren en gespecialiseerde belastingadviseurs.”
Grootschalige belastingontwijking vraagt meer aandacht
Gestha benadrukt dat veel grote belastingfraude gevallen plaatsvinden via ingewikkelde constructies zoals schijnfusies, het verbergen van dividenduitkeringen of het gebruik van ‘zwarte’ creditcards. Daarbij ontbreekt vaak een geldige economische reden, waardoor belastingvoordelen eigenlijk niet van toepassing zouden moeten zijn.
“Het gaat hier om structuren die juist moeilijk op te sporen zijn zonder gespecialiseerde teams,” aldus Mollinedo. Toch blijft de focus grotendeels liggen op relatief eenvoudige overtredingen, zoals niet-aangegeven omzet door kleine ondernemers.
Meeste controles gericht op zelfstandigen
Uit cijfers van de AEAT blijkt dat in 2024 bijna twee miljoen controles zijn uitgevoerd op binnenlandse belastingen, zoals btw (IVA), inkomstenbelasting (IRPF) en vennootschapsbelasting. Daarvan betrof het grootste deel, ruim 726.000, controles op economische activiteiten, dus vooral op zelfstandigen en kleine bedrijven.
Deze controles zijn meestal ‘extensief’, gericht op het ontdekken van kleine onregelmatigheden zoals het niet correct invullen van aangiftes of vergeten inkomsten. Hoewel deze relatief kleine fraudegevallen minder complex zijn, leveren ze de staat samen toch veel geld op.
Minder complexe fraude, meer opbrengst
Een opvallende conclusie van Gestha is dat de ingewikkeldste fraudezaken zelden worden aangepakt, al leveren ze per geval wel hoge bedragen op. Het probleem is volgens hen dat zulke zaken veel capaciteit en expertise vergen, terwijl eenvoudige controles op zelfstandigen efficiënter zijn voor de staatskas.
De belastingtechnici roepen daarom op tot een herziening van de prioriteiten. Mollinedo: “We moeten de capaciteit inzetten waar het meeste te halen valt qua rechtvaardigheid en fiscale eerlijkheid. Dat betekent: meer focus op grote belastingfraude.”
De belastinginspecteurs hebben op 26 november nog gestaakt uit onvrede over een groeiend tekort aan middelen, erkenning en doorgroeimogelijkheden. Ook protesteerden zij al tegen de hierboven omschreven groeiende belastingdruk op kleine ondernemers en zelfstandigen terwijl grotere bedrijven en vermogenden buiten schot blijven.
Advocaten zetten Spaanse Belastingdienst te kijk in Financial Times