Saskia Plazier
Spanje start 2026 met voorzichtig optimisme als het gaat om de watervoorraden. Na weken van regen laten de stuwmeren een duidelijk herstel zien en liggen de waterstanden hoger dan een jaar geleden. Wel blijven de regionale verschillen in waterstanden groot en is van structurele zekerheid nog geen sprake.
De Spaanse stuwmeren zijn momenteel gevuld tot ruim 56 procent van hun totale capaciteit. Dat blijkt uit recente cijfers van het ministerie voor Ecologische Transitie (Miteco). In totaal gaat het om 31.744 hectometer kubieke meter water, een toename van 190 hm³ ten opzichte van vorige week. Daarmee boekt Spanje voor de negende week op rij herstel.
Vergeleken met begin januari 2025 ligt het waterniveau inmiddels bijna 9 procent hoger en zelfs 13,4 procent boven het gemiddelde van de afgelopen tien jaar. Een bemoedigende start van 2026.
Regen helpt, maar niet overal evenveel
De recente neerslag, waaronder storm Francis die huishield in Spanje, heeft vrijwel het hele Spaanse vasteland bereikt. Met name de Costa del Sol en de regio’s rond Málaga kregen het hierdoor zwaar te verduren, met lokaal extreme regenval en wateroverlast. Tegelijkertijd zorgden de buien er wel voor dat de waterreserves zich konden herstellen.
De grootste regenval werd gemeten in Ceuta, de Spaanse enclave in Noord-Afrika. Daar viel ruim 95 liter regen per vierkante meter. Op het vasteland profiteerden vooral de Mediterrane regio’s van de regen van de afgelopen weken. In Catalonië en de Mediterrane bekkens van Andalusië stegen de waterstanden ook aanzienlijk.
Niet overal viel echter voldoende regen om het herstel in het hele land door te kunnen zetten. In het noorden daalden de waterstanden opnieuw, onder meer in het stroomgebied Galicia Costa, langs de Galicische kust, en in het oostelijk Cantabrisch stroomgebied. Ook het Duero-bekken, het grootste hydrografische rivierbekken van het Iberisch schiereiland, liet een lichte terugval zien.
Regionale verschillen blijven groot
Vooral Madrid stemt optimistisch. De stuwmeren die deze regio van water voorzien zijn gevuld tot 72,1 procent. Dat is ruim boven het landelijke gemiddelde en biedt op korte termijn ademruimte voor huishoudens en landbouw.
Het Segura-bekken staat er echter een stuk minder gunstig voor. Dit stroomgebied in het zuidoosten van Spanje voorziet met name de regio’s Murcia en Alicante van drinkwater en irrigatiewater. Het bekken staat al jaren bekend als een van de meest kwetsbare gebieden van het land, waar structurele droogte en waterschaarste samenkomen.
Hoewel ook hier sprake is van herstel, staat het waterniveau nog altijd rond de 26 procent. Dat is beter dan tijdens eerdere kritieke periodes, maar nog ver verwijderd van gunstig.
Voorzichtig optimisme
Het huidige herstel stemt voorzichtig optimistisch, zeker na de langdurige droogte van de afgelopen jaren. Tegelijkertijd benadrukken experts en overheden dat een natte winter niet automatisch betekent dat de structurele waterproblemen van Spanje zijn opgelost.
Regionale ongelijkheid, klimaatverandering en de toenemende druk op watervoorraden blijven bepalende factoren. De komende weken zullen uitwijzen of het herstel van de Spaanse stuwmeren in 2026 doorzet of opnieuw stagneert.
Update na milieuramp: wat weten we nu over het lege stuwmeer van Cáceres