Saskia Plazier
Een systeem dat online haat meet alsof het een thermometer is: dat is het idee achter de nieuwe ‘haatmeter’ die de Spaanse regering woensdag presenteerde. Premier Pedro Sánchez introduceerde het instrument HODIO (Huella del Odio) tijdens het allereerste Forum tegen Haat in Madrid op woensdag 11 maart. Met het systeem wil de regering beter begrijpen hoe haatberichten zich online verspreiden en hoe digitale platforms daarop reageren. De nieuwe tool wordt in Spanje al omschreven als een haatmeter voor sociale media.
- De Spaanse regering introduceert een nieuwe ‘haatmeter’ om online haat op sociale media te meten.
- Het systeem, HODIO genoemd, moet analyseren hoe haatberichten zich verspreiden en hoeveel bereik ze krijgen.
- De tool werd gepresenteerd tijdens het allereerste Forum tegen Haat in Madrid.
- Volgens de regering zijn haatmisdrijven in Spanje de afgelopen tien jaar met 41 procent toegenomen.
- De gegevens moeten ook laten zien hoe sociale mediaplatforms omgaan met haatberichten.
Spanje liet zich de afgelopen jaren al vaker zien als een van de Europese landen die actiever wil ingrijpen in het gebruik van sociale media. Zo kondigde de regering eerder plannen aan om toegang tot sociale media voor jongeren onder de 16 jaar te verbieden, een voorstel dat internationaal veel aandacht kreeg. Met de nieuwe haatmeter wil Madrid nu ook beter inzicht krijgen in de verspreiding van haatberichten op digitale platforms
Nieuwe tool moet online haat in kaart brengen
Op het forum in Madrid kwamen experts, onderzoekers en zelfs beroemdheden bijeen om te praten over de impact van digitale intimidatie en desinformatie. Tijdens het forum wezen sprekers op de rol die sociale media volgens de regering spelen bij het versterken van polarisatie. Premier Pedro Sánchez noemde online haat daarbij een van de grote democratische uitdagingen van het digitale tijdperk.
De nieuwe tool moet voortdurend analyseren welke berichten op sociale media circuleren. Het systeem kijkt naar patronen in haatspraak en naar de snelheid waarmee zulke berichten zich verspreiden. Volgens de regering kan het instrument ook meten hoe groot het bereik van haatdragende berichten is. De data moeten trends zichtbaar maken en laten zien hoe platforms omgaan met problematische inhoud.
Met de haatmeter voor sociale media in Spanje wil de regering ook inzichtelijk maken welke platforms actief optreden tegen haatberichten en welke dat minder doen. Een deel van die gegevens moet volgens de regering uiteindelijk ook openbaar worden gemaakt.
Haatmisdrijven sterk toegenomen
Volgens cijfers van de Spaanse regering zijn haatmisdrijven in Spanje in de afgelopen tien jaar met 41 procent gestegen. Dat ziet de regering als een signaal dat online haat ook gevolgen kan hebben in de echte wereld. Sociale media spelen volgens Madrid een belangrijke rol in die ontwikkeling. Berichten die vroeger slechts een kleine groep bereikten, kunnen via algoritmes en virale verspreiding snel een groot publiek krijgen.
Tijdens het forum kwamen ook de ontwikkelingen op grote platforms aan bod. Volgens cijfers die tijdens de bijeenkomst werden genoemd, nam het aantal haatberichten op X met ongeveer 50 procent toe sinds de overname door Elon Musk. De regering herhaalde daarbij haar kritiek op Musk, met wie premier Pedro Sánchez recent al publiekelijk botste over desinformatie en de rol van sociale media.
Spanje wil sociale media verbod voor jongeren onder 16
Meer druk op technologiebedrijven
Met de nieuwe haatmeter wil de regering ook meer druk zetten op technologiebedrijven. Volgens regeringsbronnen hebben sommige platforms jarenlang hun winst gemaximaliseerd terwijl ze hun verantwoordelijkheid voor de inhoud op hun netwerken beperkten.
Premier Pedro Sánchez deed tijdens het forum opnieuw ferme uitspraken. Volgens hem staat niemand, “hoe machtig ook”, boven de wet. Volgens de regering moet het tijdperk voorbij zijn waarin grote technologiebedrijven onvoldoende ingrijpen bij illegale inhoud of georganiseerde online intimidatie.
@abc.es Pedro Sánchez ha elegido la primera Cumbre contra el Odio para anunciar la herramienta ‘HODIO’. Una huella digital con la que el Gobierno busca señalar públicamente a las personas que «miren hacia otro lado» con el odio en redes sociales. Sus palabras. #pedrosanchez #hodio #odio #forocontraelodio #sanchez
De gegevens uit het HODIO-systeem moeten helpen vaststellen wanneer platforms te weinig optreden en hen daarop aanspreken.