Else Beekman
In een periode dat nieuwe corruptieschandalen het politieke nieuws in Spanje domineren komt ook een opmerkelijke conclusie naar buiten. Corruptie in Spanje is de afgelopen jaren flink toegenomen. Uit een nieuw rapport blijkt dat het land nu op plek 14 staat in de ranglijst van OESO-landen met de meeste corruptie. Dat maakt Spanje tot het OESO-land dat op dit vlak het meest is verslechterd sinds 2019.
Volgens gegevens van het Zweedse instituut Varieties of Democracy (V-Dem), onderdeel van de Universiteit van Göteborg, is Spanje sinds 2019 van plaats 23 naar plaats 14 gestegen op de corruptieranglijst. Die stijging is geen positieve prestatie: een hogere positie betekent in dit geval meer corruptie.
Het rapport werd donderdag gepresenteerd door het Instituut voor Economische Studies (IEE), de denktank gelieerd aan de Spaanse werkgeversorganisatie. “De verslechtering is zorgwekkend”, aldus het IEE. Spanje is inmiddels in dezelfde categorie beland als landen als Turkije, Mexico en Hongarije.
Duidelijk signaal vanuit het bedrijfsleven
Ook Spaanse bedrijven trekken aan de bel. Volgens de Europese Commissie ervaart maar liefst 91% van de Spaanse bedrijven een wijdverbreide corruptie. Ter vergelijking: in de rest van de EU is dat gemiddeld 64%.
Sánchez biedt excuses aan na corruptiezaak partijgenoot
Daarnaast ziet 51% van de ondernemers corruptie als een belemmering voor hun bedrijfsvoering. De Europese Commissie is kritisch op het uitblijven van een nationale strategie tegen corruptie in Spanje. Die had er volgens de wet al in september 2024 moeten zijn, maar is nog niet opgesteld.
Een institutionele crisis in volle gang
Het rapport wijst niet alleen op de huidige positie van Spanje, maar vooral op het tempo waarmee de situatie verslechtert. Spanje staat bovenaan de lijst van landen waar de achteruitgang het grootst is. In een tijdsbestek van vijf jaar is de score met maar liefst 178% gedaald. Daarmee laat het landen als Finland, IJsland en Portugal achter zich.
Naast corruptie Spanje ook andere terreinen verslechterd
Het rapport laat verder zien dat Spanje niet alleen op het gebied van corruptie achteruitgaat. Ook op andere terreinen die belangrijk zijn voor de werking van een rechtsstaat, zoals regelgeving, institutionele controle en politieke stabiliteit, loopt Spanje achter op het EU-gemiddelde.
Zo is het tekort aan goede regelgeving in Spanje 33,4% groter dan het EU-gemiddelde. En ook binnen de OESO presteert Spanje slechter dan veel andere landen, waaronder Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.
Corruptieranglijst als ernstige waarschuwing voor de toekomst
Het IEE ziet in de cijfers een duidelijke waarschuwing: “Deze verslechteringen vormen een ernstige bedreiging voor het ondernemersklimaat en de betrouwbaarheid van de instituties.” Volgens het rapport moet Spanje dringend werk maken van een effectieve corruptiebestrijding en het verbeteren van de wet- en regelgeving.
Nieuw corruptieschandaal Spanje rond voormalig minister Montoro van Financiën