Elize van Loon
De natuurorganisatie World Wide Fund for Nature (WWF) steunt een juridische stap van het Spaanse Openbaar Ministerie om harder op te treden tegen illegale waterwinning in het nationale park Doñana, het wetlandgebied in Andalusië. Volgens de organisatie kan de zaak grote gevolgen hebben. Mogelijk gaat het om honderden bedrijven en landbouwers die zonder vergunning water uit het gebied hebben gehaald.
🔹 In het kort
- WWF steunt een juridische stap tegen illegale waterwinning in Doñana National Park.
- Onderzoek van de Guardia Civil wijst op 250 betrokkenen bij illegaal oppompen van grondwater.
- De meeste overtredingen vonden plaats in Huelva, maar ook in Sevilla en Cádiz.
- Aanklagers willen dat de overheid milieuschade vaststelt en de verantwoordelijken laat betalen voor herstel.
De aanklagers vinden dat de Spaanse overheid maatregelen moet nemen. Die zijn nodig om de schade aan het kwetsbare ecosysteem te herstellen en verdere schade te voorkomen.
Onderzoek naar honderden illegale wateronttrekkingen
De zaak draait om illegale waterwinning uit de grondwaterlagen rond Doñana National Park. Uit onderzoek van de milieuafdeling van de Guardia Civil bleek dat in 2022 en 2023 maar liefst 250 verantwoordelijken betrokken waren bij het oppompen van grondwater zonder toestemming. De meeste overtredingen werden vastgesteld in de provincie Huelva. Ook in Sevilla en Cádiz kwamen illegale wateronttrekkingen voor.
Het Openbaar Ministerie wil dat het Spaanse ministerie voor Ecologische Transitie een officiële procedure start. Daarmee kan de milieuschade worden vastgesteld en kunnen de verantwoordelijken worden verplicht die schade te herstellen. Ook kunnen maatregelen worden opgelegd om verdere schade te voorkomen of bepaalde activiteiten stop te zetten.
WWF: vervuiler moet betalen
Volgens WWF moeten de partijen die verantwoordelijk zijn voor de illegale waterwinning ook opdraaien voor de kosten van herstel.
De organisatie stelt dat het niet eerlijk is wanneer bedrijven profiteren van illegale activiteiten, terwijl de schade aan natuur en waterreserves uiteindelijk door de samenleving wordt betaald. Door een procedure voor milieuaansprakelijkheid te starten, kunnen de kosten voor herstel van het grondwater en het ecosysteem worden verhaald op de veroorzakers. Volgens WWF geeft zo’n juridische stap bovendien een duidelijk signaal dat illegale waterwinning in het gebied niet langer wordt getolereerd.
Onenigheid tussen overheden
Er is inmiddels een juridisch conflict ontstaan over welke overheid verantwoordelijk is voor het starten van de procedure. Het Spaanse ministerie voor Ecologische Transitie stelde eerder dat de verantwoordelijkheid vooral bij de regionale overheid van Andalusia ligt. Volgens het ministerie gaat het namelijk niet alleen om waterbronnen, maar ook om schade aan natuurgebieden en ecosystemen. De aanklagers zijn het daar niet mee eens. Zij vinden dat het ministerie verplicht is een procedure te starten voor de onderdelen die onder zijn bevoegdheid vallen. Daarom is de kwestie nu voorgelegd aan de rechter.
Belangrijk natuurgebied voor Europa
Doñana National Park geldt als een van de belangrijkste natuurgebieden van Europa. Het gebied staat bekend om zijn wetlands en rijke biodiversiteit en vormt een belangrijke leefomgeving voor talloze vogelsoorten. Het natuurgebied is sterk afhankelijk van voldoende grondwater. Dat water houdt de moerassen, lagunes en bossen in stand.
Wanneer te veel water uit de ondergrond wordt gepompt, kan het waterpeil dalen. Daardoor komen kwetsbare ecosystemen onder druk te staan. Volgens milieuorganisaties is snelle actie nodig om verdere schade te voorkomen. Zij hopen dat de rechtszaak zal leiden tot strengere controle, herstel van het grondwater en uiteindelijk betere bescherming van dit unieke natuurgebied in Spanje.