Elize van Loon
Tot september dit jaar namen al 2.162.361 werknemers in Spanje ontslag. Dat is een stijging van 2,72% ten opzichte van 2023 en 36,89% vergeleken met 2021. Ondanks het feit dat vaste contracten gebruikelijk zijn in 2024, zijn de arbeidsomstandigheden niet verbeterd. En dat is nu de belangrijkste reden voor ontslagneming.
2022 was het jaar van ‘het en masse opzeggen van banen’, als reactie op toxische arbeidsomstandigheden en de zoektocht naar betere werkomstandigheden. Twee jaar later is de arbeidsmarkt wereldwijd veranderd en zijn er minder beschikbare banen. Toch blijft het aantal mensen dat in Spanje ontslag neemt, op recordhoogte. Onzekere arbeidsomstandigheden en en intensief werk zijn daarvoor de belangrijkste factoren.
Historische data
Historisch gezien kwamen ontslagen vaker voor bij werknemers met tijdelijke contracten. Tot 2022 had 29% van de werknemers een tijdelijk contract. Het percentage van de ontslagnemingen lag op 60%. Hervormingen in 2021 verminderden het aantal tijdelijke contracten. Nu is 72,8 % van de contracten een vast contract, terwijl tijdelijke contracten nog geen 12,8% bedraagt. Ondanks de stijging van het aantal vaste contracten, verminderde het aantal ontslagnemingen niet.
Werknemers met vast contract
Ook in 2024 nam het aantal ontslagnemingen onder werknemers met vaste contracten toe. Tijdens de eerste negen maanden van 2024 namen 1.678.682 werknemers met vaste contracten ontslag, en 483.679 werknemers met tijdelijke contracten. Dit wijst op een verschuiving in de redenen om op te zeggen, die nu meer verband houden met de arbeidsomstandigheden dan met het type contract.
Strijd om talent
De trend om sneller je baan op te zeggen hangt samen met de strijd om talent in sectoren zoals technologie, waar werknemers hun baan opzeggen om in te gaan op een beter salarisaanbod. Het resultaat is een sector met een hoog verloop. het verloop is hoog. In arbeidsintensieve sectoren die geen goede arbeidsomstandigheden bieden, zullen werknemers op zoek gaan naar alternatieven die dat wel doen. Vandaar de arbeidstekorten in sectoren als de bouw of de horeca.
Opzeggen voor het seizoen
Het aantal ontslagnemingen onder werknemers met vaste contracten volgt een seizoensgebonden patroon, met pieken in de maanden voorafgaand aan de zomer. Dit lijkt erop te wijzen dat de precaire arbeidsomstandigheden in sectoren zoals toerisme, horeca, bouw en landbouw de belangrijkste drijfveren blijven om op te zeggen.
Mobiliteit op de arbeidsmarkt
Deze praktijk zou een hoge mobiliteit op de arbeidsmarkt genereren. Er blijft een constante zwevende massa werklozen op zoek naar werk, die volgens INE-gegevens rond de 11,5% ligt. Zij wisselen van tijd tot tijd van baan naar baan op zoek naar betere voorwaarden. Deze rotatie betekent dat het aantal nieuwe registraties elke maand positief is, waarbij mensen hun baan opzeggen en anderen deze aannemen.
Proefperiode
Bedrijven hebben moeite om werknemers vast te houden, wat blijkt uit de toename van het opzeggen tijdens de proefperiode. Dat percentage steeg in 2022 met 76%. Ook dit wijst op aanhoudende problemen met het verbeteren van arbeidsomstandigheden, ondanks de verhoging van het minimumloon (SMI).