Else Beekman
Een jaar dat eindigt, vormt voor velen een moment van reflectie. Zo ook voor politici. In Spanje is het een traditie dat regiopresidenten een nieuwjaarstoespraak houden op 31 december. Dit jaar stonden daarin twee thema’s centraal: toegang tot de woningmarkt en migratie. De toespraken werpen ook een schaduw vooruit op de regionale verkiezingen in 2026, terwijl politieke polarisatie en corruptie eveneens onderwerp van zorg waren.
Voor veel regioleiders is het gebrek aan betaalbare woonruimte in 2026 een “onbetwistbare prioriteit”. De president van Asturië, Adrián Barbón (PSOE) benadrukte dat wonen “een recht is en geen handelswaar”. Hij beloofde in het nieuwe jaar vast te houden aan een “onverzettelijke houding” tegenover het woonprobleem, naast de versterking van publieke diensten.
In Galicië beklemtoonde president Alfonso Rueda (PP) dat wonen “geen luxeproduct” mag zijn. In zijn regio worden in 2026 zo’n 4.000 woningen gebouwd, met name voor jonge mensen die zich willen emanciperen en voor de ruim 44.000 nieuwkomers die Galicië dit jaar verwelkomde.
Ook de Baskische leider Imanol Pradales (PNV) sprak over woningnood als topprioriteit, met een oproep om 2026 “constructief tegemoet te treden”.
De kersttoespraak van de Spaanse koning: wat Felipe VI wél zei – en wat hij onbenoemd liet
Migratie: integratie en menselijkheid
Pradales stond daarnaast stil bij de snelle toename van het aantal migranten in het Baskenland: van 30.000 rond 2000 naar meer dan 300.000 in 2025. “Jullie komen naar een land dat weet hoe je mensen verwelkomt,” zei hij. Hij riep ook migratiegemeenschappen op om actief aan een gedeelde samenleving van “rechten en plichten” bij te dragen.
In de Balearen vroeg president Marga Prohens (PP) om meer steun van de Spaanse en Europese overheid bij de bestrijding van illegale migratiestromen en mensensmokkel. Ze stelde dat er dringend “meer en betere middelen” nodig zijn om de druk op eilanden als Mallorca en Ibiza op te vangen.
Politieke spanning en zorgen over corruptie
Naast sociale thema’s waren er ook kritische noten over het politieke klimaat. President María Chivite van Navarra (PSOE) toonde bezorgdheid over recente corruptieschandalen, ook binnen haar eigen partij. “De reputatie van Navarra laten we niet bezoedelen door misbruik van publieke middelen,” zei ze.
Ook de regiopresidenten van Murcia (Fernando López Miras, PP) en Castilla-La Mancha (Emiliano García-Page, PSOE) spraken hun afkeer uit van de toenemende polarisatie. “Laat die verdeeldheid niet doordringen tot aan tafel deze feestdagen,” aldus García-Page. “Volg het spel van politieke verdeeldheid niet, dat leidt tot niets.”
Vijf miljoen Spanjaarden verloren contact door polarisatie en politieke verschillen
Verkiezingen werpen hun schaduw vooruit
Met verkiezingen op komst het komende jaar in onder andere Aragón, Castilla y León en Andalusië, gaven sommige leiders alvast hun visie voor de toekomst. Alfonso Fernández Mañueco (Castilla y León, PP) prees “de economische groei en lage belastingen” in zijn regio.
Jorge Azcón, de president van Aragón, sprak over “het versterken van publieke diensten, zowel in steden als op het platteland”. Omdat zijn begroting voor 2026 niet werd goedgekeurd, heeft Azcón al vervroegde verkiezingen aangekondigd. De president van Andalusië, Juanma Moreno houdt zijn eindejaarstoespraak pas om 21 uur op 31 december vanuit Málaga. Dus op zijn boodschap voor het nieuwe jaar is het nog even wachten.
Verkiezingen: Rechts zet toon in Extremadura, PSOE krijgt zware klap