Else Beekman
Hij had geen andere keuze dan de tegenaanval in te zetten na een lawine aan kritiek.
De socialistische achterban had behoefte aan de missie van Zapatero. De socialisten in Spanje verkeren in een zekere staat van ‘shock’ sinds hún premier zijn laatste anti-crisis-maatregelen aankondigde; het terugbrengen van de ambtenarenlonen met 5 tot 15 procent en het drastisch verkleinen van de begrotingen voor sociale voorzieningen en infrastructuren.
Rode oase
De voorman van de Spaanse regering koos Elche niet voor niets uit voor zijn eerste openbare optreden na het afroepen van de even wanhopige als verrassende maatregelen, die hem zowel binnen als buiten zijn eigen partij een flinke lading kritiek bezorgden. Elche is namelijk de laatste plek binnen de Valenciaanse Deelstaat waar de PSOE nog enigszins sterk in de schoenen staat.
‘Algemeen belang’
Zijn strategie was duidelijk: verdediging en tegenaanval. Het belangrijkste argument waarmee Zapatero zijn onpopulaire maatregelen trachtte uit te leggen, was ‘het dienen van het algemeen belang’ en, daarop aansluitend, het feit dat de Partido Popular van zijn tegenstander Mariano Rajoy ‘nooit de sociale rechten heeft verdedigd’.
Verkiezingen
Zapatero vecht tegen een economische crisis die zijn politieke toekomst in een wurggreep houdt en, een jaar voor de volgende gemeentelijke- en provinciale verkiezingen, de vooruitzichten van de socialistische burgemeesters en regionale kopstukken ernstig bedreigt.
Spanje bezuinigt
Dit jaar zullen de lonen van de ambtenaren met gemiddeld vijf procent dalen en vanaf 2011 worden ze ‘bevroren’. Dit proces zal progressief verlopen. Dat wil zeggen dat de laagste lonen het minst zullen afnemen en de hoogste, waaronder die van de premier zelf en zijn directe collega’s, met wel vijftien procent kunnen krimpen. De ambtenaren in Andalusië en Madrid zullen de loonsverlaging het meest merken. De vakbonden hebben de maatregel veroordeeld en stakingen uitgeroepen.
Maatregelen op een rij
De annulering van de ‘cheque bebé’, de 2.500 euro voor elk geboren kind,
Het budget voor ontwikkelingssamenwerking is verlaagd naar zeshonderd miljoen euro,
De farmaceutische kosten worden verlaagd door per behandeling slechts de benodigde dosis te verschaffen.