Else Beekman
Het ziet er steeds meer naar uit dat Zapatero zijn eigen weg gaat voor de oplossing van de problemen op de arbeidsmarkt. Ongeveer 5.5 miljoen werklozen wachten op resultaten.
Grote lijnen voor het beleid ontbreken, ‘men zeurt over details en verliest tijd’. Zapatero’s hervormingstrein rijdt intussen verder. Blijven de anderen achter op het station?
Tijdelijk werk
De Spaanse regering raakt er steeds meer van overtuigd zelf voor oplossingen te moeten zorgen op de arbeidsmarkt. Na vier maanden vruchteloos overleg tussen de drie sociale partijen, lijkt de maat voor Zapatero vol. Zaterdag mislukte overleg tussen bonden en werkgevers op futiliteiten vergeleken bij de enorme problemen waarvoor men staat.
Het kernprobleem vormen de arbeidsovereenkomsten van onbepaalde duur met de opzeggingstermijn van 45 dagen per gewerkt jaar en de kosten die daaruit voortkomen. Hier is een flexibelere regeling nodig. De regering wil naar een opzegtermijn van 33 dagen met snelle afwikkeling ervan.
Het zijn oude knevel-contracten die het ‘hire-and-fire’ principe van het tijdelijk werk in Spanje zo geweldig populair hebben gemaakt.
‘Beambten-kontrakten op eeuwig’
‘Een onmiddellijke beëindiging van werk kan dan afgewenteld worden op de sociale kas (paro), zelfs onder uitbetaling van het vakantiegeld. Het tijdelijke werk moet daarom worden teruggedrongen en meer mensen moeten in vaste dienst worden genomen op gemakkelijker te beëindigen voorwaarden. Tijdelijk werk interesseert de vakbonden niet zo.
Ze liggen dwars voor het behoud van ouderwetse ‘beambten-kontrakten op eeuwig’, ongeacht de competentie van de werknemer en de modernisering van het werk. Werk dat in een moderne wereld een voortdurende bijscholing met sociale competentie vordert. Dat alleen al lijkt ‘mucho trabajo’, iets waaraan veel Spanjaarden niet werkelijk de voorkeur geven. In vier maanden kwam men geen stap verder over dit punt.
Sociale afgrond
De regering zoekt nu zelf naar een bezuiniging op de kosten van het ontslag. Men wil bestaande oude regelingen weliswaar handhaven, maar voor de 20% werklozen een nieuwe arbeidsovereenkomst in het leven roepen met een voor de staat kostensparende ontslagregeling. Vakbonden raken in de knel, evenals werkgevers.
Beiden zien het gevaar van sociale onvrede, als men bepaalde groepen werknemers daardoor sneller naar de rand van de sociale afgrond voert; vrouwen bijvoorbeeld, of jongeren, gehandicapten en degenen die langer dan 6 maanden werkloos waren. De redenen voor het ontslag zouden een rol kunnen gaan spelen bij de juridisch-technische en financiële afwikkeling.
Een probleem waar andere landen van Europa, zoals Nederland of Duitsland, zo’n 30 jaar geleden mee worstelden. Uit alles blijkt inmiddels, dat de Spaanse regering het zgn. Duitse model wil doorzetten – met of zonder de overige twee sociale partners.