Elize van Loon
400.000 ton citroenen, of wel 400 miljoen kilo, zijn dit jaar ongeoogst aan de bomen blijven hangen in Spanje. Oogsten loont niet meer. Er is zoveel geproduceerd dat de inkoopprijs is gekelderd, en zonder de kosten te dekken is het einde oefening. Het resultaat is 120 miljoen euro verlies, iets wat zijn weerga niet kent, waarschuwen landbouworganisaties.
2024 wordt een heel slecht jaar voor citroentelers in Spanje. De sector luidt de noodklok. Dit keer is niet de droogte de boosdoener op het platteland, maar een gigantische kloof tussen (over)productie en de vraag vanuit de markt. Het aanbod is door toedoen van investeerders enorm toegenomen.
Investeringsfondsen gaan voor snelle winstgevendheid
Investeringsfondsen hebben veel te zeggen gehad over deze ontwikkeling. Een groot deel van deze overproductie komt voort uit winstbejag. “De fondsen zijn begonnen met investeren in citroen”, investeren in bedrijven die citrusvruchten produceren en verwerken, merkte Pedro Gomariz, hoofd citrus van de landbouworganisatie COAG, op. “Het zijn er maar weinig en ze zijn groot geworden,” legt hij uit.
Deze toestroom van fondsen leidde tot het stimuleren van de citroenteelt, die net uit een andere crisis kwam. Kleine boeren kregen het vertrouwen terug. In een poging om te profiteren van de opwaartse beweging, zijn er meer dan 16.800 hectaren met citroenbomen bijgekomen. De citroenboom heeft ongeveer tien jaar nodig om zijn volledige opbrengst te bereiken. In die tijd kwam de concurrentie uit andere landen op en verkrapte de markt.
Amandel-, pistache-, avocado- en olijfboomgaarden
Gegevens van het Spaanse ministerie van Landbouw laten de groeiende belangstelling van de fondsen zien. Zij geven de voorkeur aan stabiele gewassen met een voorspelbare opbrengst. Dat zijn bijvoorbeeld olijven, amandelen, pistachenoten en avocado’s. De afgelopen tien jaar is hun oppervlakte met 9% gestegen. Vooral de toename van pistachebomen is opvallend. Binnen vijf jaar zou Spanje de grootste producent ter wereld kunnen zijn.
Het is niet ondenkbaar dat met deze gewassen hetzelfde gebeurt als met de citroen. Als er te veel wordt geproduceerd, stort de markt in en dalen de prijzen.