Else Beekman
In Spanje is opschudding ontstaan naar aanleiding van een nieuw voorbeeld van nepnieuws verspreid via succesvolle sociale mediakanalen door een AI-avatar. Ene Fernanda Pérez maakt op YouTube en TikTok furore onder de naam P1nk News en blijkt volgens factcheckwebsite Newtral geen echte persoon te zijn.
Met haar video’s beweert zij “de waarheid te onthullen die de regering wil verbergen”. Ze bevatten volgens Newtral vooral veel verzinsels zonder dat deze ooit met enige bewijs worden gestaafd. De vrouw in beeld is in werkelijkheid een avatar en gemaakt met kunstmatige intelligentie (AI). Een avatar is een digitaal beeld dat een persoon vertegenwoordigt in een online omgeving,
Hoe de nepaccount te herkennen is
De account P1nk News werd op 15 maart 2025 aangemaakt. Sindsdien plaatst ‘Fernanda Pérez’ dagelijks filmpjes over de Spaanse politiek. Veel van de gepresenteerde verhalen zijn onwaar, zo toont Newtral uitgebreid en met bewijs aan in dit artikel.
Een voorbeeld is gaat over dat politica Cayetana Álvarez de Toledo. Zij zou een geheim rapport aan koning Felipe VI overhandigd hebben, waarmee premier Sánchez tot aftreden gedwongen zou worden. P1nk News geeft geen enkel bewijs of grond dat dit werkelijk is gebeurd.
De factcheckers geven in het artikel vijf duidelijke aanwijzingen dat Pérez en haar content volledig kunstmatig zijn:
- Slechte synchronisatie: De mondbewegingen van Fernanda Pérez komen vaak niet overeen met de stem en het geluid in de video’s.
- Veranderend gezicht: Per video wisselt soms de positie van Pérez’ tanden en haar gezicht ziet er de ene keer ook heel anders uit dan de andere keer. Soms gaat het zover dat haar gelaatstrekken binnen enkele seconden wisselen.
- Fake attributen: Microfoons die in beeld komen lijken nep. Op de logo’s van “RØDE” ontbreekt bijvoorbeeld de karakteristieke letter “Ø”.
- Vreemde details op afbeeldingen: De profielfoto van P1nk News laat een toetsenbord zien waarop slechts acht cijfertoetsen staan in plaats van negen. Dat is een typische AI-fout. Denk ook aan handen met teveel of zelfs ontbrekende vingers.
- Wisselende profielfoto’s: Geplaatste foto’s van de “presentatrice” tonen telkens een ander gezicht.
Het platform Hive Moderation dat AI-inhoud detecteert en analyseert bevestigde aan Newtral dat de beelden en profielfoto’s zeer waarschijnlijk door AI zijn gegenereerd.
Grote impact, ondanks gebrek aan bewijs
De filmpjes van P1nk News trekken dagelijks honderdduizenden kijkers op TikTok en YouTube. Veel van de verhalen zijn extreem sensationeel. Zo werd onder meer beweerd dat de Guardia Civil op het punt stond koningin Letizia te arresteren met medeweten van koning Felipe, of dat een kolonel een aanslag op Vox-leider Santiago Abascal had verijdeld. Er is geen enkel officieel document of betrouwbare bron die deze beschuldigingen ondersteunt.
Deskundigen waarschuwen dat dit soort AI desinformatie steeds vaker voorkomt. De combinatie van geloofwaardige video’s en algoritmes die sensatie belonen, zorgt ervoor dat nepnieuws razendsnel verspreid wordt.
Wat kun je doen?
Als je informatie ziet van P1nk News of vergelijkbare accounts:
- Controleer of gerenommeerde media het nieuws bevestigen.
- Let op signalen van AI-gegenereerde beelden, zoals vervormingen of onnatuurlijke details.
- Rapporteer nepaccounts bij TikTok en YouTube.
- Wees kritisch, vooral bij sensationele claims zonder bewijs.
Hoe nepnieuws over stroomuitval Spanje wereldwijd viraal ging