Else Beekman
Terwijl Andalusië opnieuw een recordzomer tegemoet gaat, groeit bij de eigen bevolking het ongenoegen. De Junta de Andalucía verwacht dit jaar zo’n 14,2 miljoen bezoekers alleen al in de zomermaanden. Maar de regio als geheel krijgt inmiddels de slechtste toerismebeoordeling van heel Spanje.
Andalusië ontving in 2025 een historisch record van 37,9 miljoen bezoekers. Voor 2026 rekent het regionale ministerie van Toerisme op een nieuw record: tussen de 38,5 en 39 miljoen toeristen. Sinds 2016 groeit het aantal bezoekers vrijwel onafgebroken, met alleen een dip tijdens de coronajaren 2020 en 2021. Tussen 2023 en 2025 alleen al steeg het aantal met ruim 24 procent.
Voor veel Andalusiërs zelf blijft een vakantie echter buiten bereik. Uit onderzoek van de Fundación CENTRA, gebaseerd op bijna 3.600 ondervraagde inwoners, blijkt dat ongeveer drie op de tien Andalusiërs deze zomer geen vakantieplannen hebben. Van hen geeft ruim tweevijfde aan dat simpelweg niet te kunnen betalen, terwijl bijna een vijfde te weinig vrije dagen heeft. Toch draait de sector zelf op volle toeren: de zomerinstroom van toeristen zou zo’n 550.000 banen ondersteunen en zorgen voor een uitgavenstijging van bijna 4 procent.
Slechtste rapportcijfer van Spanje
Het toerisme kan dan wel groeien, maar de maatschappelijke wrevel groeit ook. De barometer van de toeristische perceptie (Barómetro de Percepción Turística) van consultancybureau LLYC meet elk kwartaal de online sfeer rond toerisme aan de hand van miljoenen berichten op sociale media, nieuwssites en fora. Daaruit blijkt dat Andalusië de regio met de slechtste toeristische reputatie van heel Spanje is: een 4,1 op 10. Dat is ruim onder het landelijke gemiddelde. Alleen Catalonië en de regio Valenciana scoren, met respectievelijk 4,3 en 4,9, evenmin een voldoende. Van alle Spaanse regio’s gingen bovendien alleen Castilla y León, Andalusië en Castilla-La Mancha er het afgelopen jaar op achteruit.
Opvallend is de kloof met de mening van de toeristen zelf: uit de eigen Encuesta de Coyuntura Turística de Andalucía beoordeelden toeristen hun ervaring in het tweede kwartaal van 2026 met een 9,2 op 10.
Volgens LLYC is zo’n 59 procent van alle berichten over toerisme in Andalusië negatief. Als belangrijkste redenen hiervoor worden de verdringing van bewoners en de opmars van vakantiewoningen genoemd. Dat geldt vooral in Sevilla, Granada en Málaga. Ook de manier waarop grote evenementen de openbare ruimte “privatiseren”, vooral in Sevilla, en overlast in dichtbevolkte wijken zoals het Albaicín in Granada of in Ronda worden vaak genoemd.
Woningcrisis als kern van de onvrede
De klachten sluiten aan bij wat de Andalusische woonbeweging al jaren aankaart. In Málaga wordt de wooncrisis door sommigen al als ‘humanitaire crisis’ omschreven vanwege het grote aantal uitzettingen. Op iconische plekken zoals de Plaza de la Merced bestaat acht van elke tien woningen uit toeristenappartementen. Belangenorganisaties zoals Málaga para Vivir zien een stadsmodel dat volgens hen vooral bewoners verdrijft ten faveure van de sector zelf als problematisch.
Gemeenten, politieke partijen en maatschappelijke organisaties in de meest toeristische gebieden pleiten al langer voor een toeristenbelasting, zoals die in Catalonië en op de Balearen al bestaat. Ook in de LLYC-barometer komt die roep terug. De Junta de Andalucía voelt daar vooralsnog weinig voor. De regionale overheid beschouwt toerisme als een essentiële sector en blijft daar fors in investeren, zonder ruimte voor een belasting of andere vorm van beperking.