Else Beekman
De publicatie van het boek ‘Tafel 4’ markeert het slotstuk van een bittere, zeven jaar durende strijd tussen een Nederlandse vrouw en de Spaanse Belastingdienst. De auteur, Michelle Span-van Dorp, woont al jaren met haar gezin in Andalusië en beschrijft gedetailleerd hoe een administratieve fout tot jarenlange financiële en emotionele uitputting leidde.
Wat begon met een ogenschijnlijk onschuldige brief van een belastinginspecteur aan “tafel 4” in Chiclana de la Frontera (Cádiz), liep uit op een jarenlange nachtmerrie. Michelle en haar man Gerard, een voormalig militair, woonden sinds 2006 in Andalusië en betaalden hun belasting gewoon in Nederland, zoals mocht volgens het belastingverdrag tussen beide landen. Toch concludeerde de Spaanse Belastingdienst dat Gerard zijn inkomen ook in Spanje had moeten opgeven, met terugwerkende kracht vanaf 2014.
Elke maand werd vervolgens hun Spaanse bankrekening leeggehaald. Spaargeld verdween, de emotionele tol was enorm. “Tot de laatste euro van mijn persoonlijke rekening werd in beslag genomen, geld dat ik had verdiend met het verkopen van armbandjes van paardenhaar,” schrijft Michelle. De stress droeg bij aan een ernstig hartinfarct bij haar man.
Kafkaësk systeem
Het boek toont hoe een verkeerde interpretatie van de term wachtgeld, een Nederlandse vorm van pre-pensioen voor voormalig ambtenaren of militairen, leidde tot een lawine van misverstanden, bureaucratische rompslomp en beschuldigingen van belastingfraude.
De uitkering van Gerard werd niet rechtstreeks door het Ministerie van Defensie, uitgekeerd maar via de tussenpartij WWPlus, een Nederlandse BV die als uitvoerder optrad. Zodoende concludeerde men ten onrechte dat Gerard loon ontving van een privébedrijf en dus in Spanje belastingplichtig was. Ondanks bewijzen, officiële documenten en hulp van instanties als KPMG, bleef de Belastingdienst doof voor hun verdediging.
Michelle schrijft: “Zonder enig onderzoek beschuldigde de man van tafel 4 ons van fraude. Hij ging er blindelings van uit dat Gerard voor WWPlus werkte, ondanks dat we aan zijn eigen bureau hadden uitgelegd dat hij militair was geweest.”
Een schrijnend detail: de belastinginspecteur kreeg een bonus voor het ‘opsporen’ van mogelijke fraudeurs, een praktijk die eerder ook aan het licht kwam in de documentaire ‘Hechos Probados’, over het optreden van de Spaanse fiscus tegenover burgers. Onder andere om die bonussen voor inspecteurs is het internationale advocatenkantoor Amsterdam & Partners zeer actief bezig met een campagne tegen Hacienda, die met name buitenlandse residenten zou benadelen op een repressieve manier. De ervaren Robert Amsterdam benadrukt herhaaldelijk dat hij de schokkende mate waarin mensen in Spanje bang zijn voor Hacienda nergens anders heeft gezien.
Tafel 4 als herkenning voor velen
Terug naar Tafel 4 datveel meer is dan een persoonlijk verslag. Het is een waarschuwing en herkenbare vertelling voor vele buitenlanders die in Spanje wonen. Want wie ooit in de klauwen van de Agencia Tributaria terechtkomt, ontdekt al snel dat de bewijslast volledig bij de burger ligt, en de bureaucratie zelden haar fouten erkent. Bovendien dient de burger eerst het geëiste bedrag én boetes te betalen, alvorens er een reclamatieprocedure opgestart kan worden.
Michelle’s verhaal staat niet op zichzelf. Initiatieven als Spanish Tax Pickpockets van Amsterdam & Partners en burgerbewegingen zoals Afectados por Hacienda wijzen op een structureel probleem binnen het Spaanse belastingstelsel.
Thuis in Spanje
Ondanks alles wat er is gebeurd met alle stress en frustraties die daarbij kwamen kijken, willen Michelle en Gerard niet terug naar Nederland. Ze blijven in hun huis in de natuur van de Costa de la Luz, omringd door hun dieren, familie en herinneringen. Het boek diende als therapie voor Michelle, maar is ook bedoeld als houvast en steun voor anderen in soortgelijke situaties.
Tafel 4 is via deze link verkrijgbaar bij Amazon. Wie liever Spaans leest kan ‘Mesa Número 4’ hier bestellen.