Elize van Loon
De btw-verlaging op brandstof in Spanje levert automobilisten minder voordeel op dan verwacht. Ongeveer één op de vier tankstations verhoogde de prijzen na de maatregel, waardoor de verwachte besparing van circa 30 cent per liter vaak niet wordt gehaald.
In het kort
-
-
- Lagere btw op brandstof In Spanje wordt niet volledig doorberekend aan de pomp
- Ongeveer een kwart van de Spaanse tankstations verhoogt juist de prijzen
- Consumenten merken daardoor weinig van de beoogde kostenverlaging
- Toezichthouders onderzoeken waarom de prijsverlaging niet wordt doorgegeven
-
Volgens consumentenorganisatie Facua wordt een deel van het belastingvoordeel tenietgedaan, terwijl toezichthouder Comisión Nacional de los Mercados y la Competencia de prijsontwikkelingen nauwlettend in de gaten houdt.
Prijsdaling valt lager uit dan verwacht
De Spaanse regering besloot op 20 maart de btw op benzine en diesel te verlagen van 21% naar 10%, aangevuld met een lagere accijns. De maatregel moest de stijgende brandstofprijzen — onder meer door spanningen in het Midden-Oosten — verzachten. Volgens berekeningen van de overheid zou dit leiden tot een daling van ongeveer 30 cent per liter. In de praktijk blijkt die besparing lager uit te vallen. De oorzaak: de brandstofmarkt in Spanje is geliberaliseerd, waardoor tankstationhouders hun eigen prijzen mogen bepalen.
Kwart tankstations verhoogt prijzen
Uit cijfers van Facua blijkt dat op de dag dat de maatregel inging:
- 25,3% van de tankstations de prijzen verhoogde
- Bij sommige stations bleef de prijs gelijk
- In een aantal gevallen werd brandstof zelfs duurder dan vóór de belastingverlaging
Bij diesel steeg de prijs in maart gemiddeld met 34 cent, terwijl benzine zo’n 11 cent duurder werd. Daardoor werd een deel van het belastingvoordeel direct tenietgedaan. Waar de prijsdaling gemiddeld 17,8 cent had kunnen zijn, bleef die steken op ongeveer 16,1 cent per liter.
Brandstofprijzen in Spanje exploderen met 12% door aanval op Iran
Kritiek: belastingverlaging werkt niet
Volgens Facua toont dit aan dat belastingverlagingen niet de meest effectieve maatregel zijn. De organisatie stelt dat bedrijven hierdoor ruimte houden om hun marges te verhogen. In plaats daarvan pleit de consumentenorganisatie voor het instellen van maximumprijzen of het beperken van winstmarges. Zonder zulke maatregelen dreigt de belastingverlaging volgens hen slechts een “cosmetische ingreep” te zijn.
Toezicht op mogelijke prijsmanipulatie
De CNMC houdt de situatie nauwlettend in de gaten. De toezichthouder monitort in real time de prijzen van meer dan 12.000 tankstations. Doel is om te controleren of prijsstijgingen het gevolg zijn van marktomstandigheden of van mogelijke speculatie. Volgens CNMC-voorzitter Cani Fernández is het in tijden van internationale spanningen normaal dat prijzen stijgen, maar moeten die wel gebaseerd zijn op objectieve factoren.
Regering: besparing blijft overeind
De Spaanse regering, onder leiding van Pedro Sánchez, houdt vol dat de maatregel wel degelijk effect heeft. Volgens woordvoerder Elma Saiz kunnen automobilisten gemiddeld zo’n 20 euro per tankbeurt besparen. Tegelijkertijd benadrukt het kabinet dat de situatie continu wordt gevolgd om misbruik te voorkomen.
Kans op verdere prijsstijgingen
Facua waarschuwt dat de prijzen de komende dagen mogelijk verder stijgen, waardoor het belastingvoordeel volledig kan verdwijnen. De discussie legt een breder probleem bloot: zolang de markt vrij is, is een belastingverlaging alleen effectief als bedrijven die ook daadwerkelijk doorberekenen aan de consument.
Waarom diesel in Spanje nu duurder is dan benzine