Else Beekman
De discussie over btw-vrijstelling laait opnieuw op in Spanje. De Spaanse Volkspartij (PP) wil deze week in het Congres afdwingen dat de regering eindelijk werk maakt van een Europese btw-regel voor kleine ondernemers. Het gaat om een regeling die lidstaten toestaat om een vrijstelling te geven aan zelfstandigen en kleine bedrijven met een jaaromzet tot maximaal 85.000 euro.
In het kort
- Spanje heeft de EU-regel voor btw-vrijstelling nog niet ingevoerd.
- De PP wil dat kleine zelfstandigen daardoor minder belastingpapierwerk krijgen.
- De regeling maakt belastingen eenvoudiger, maar is niet voor elke ondernemer voordelig.
- Ook ondernemersorganisatie ATA en Madrid voeren de druk op.
De PP heeft een niet-bindende motie ingediend waarin de partij de regering oproept om Richtlijn (EU) 2020/285 onmiddellijk om te zetten in Spaanse wetgeving. Als zelfstandigen met een jaaromzet onder de 85.000 euro geen btw (IVA in het Spaans) meer hoeven door te berekenen op hun facturen, verlaagt dat de administratieve lasten en geeft dat kleine ondernemers meer lucht.
Die politieke stap komt niet uit het niets. In het Spaanse Staatsblad stond begin 2025 al dat de Europese richtlijn nog in nationaal recht moest worden opgenomen. Daarbij werd ook vermeld dat er nieuwe administratieve formulieren en gegevensuitwisseling nodig zijn om Spaanse ondernemers gebruik te laten maken van deze regeling in andere EU-landen.
Wat zegt de EU precies?
De Europese regels geven lidstaten ruimte om een nationale vrijstellingsgrens vast te stellen tot maximaal 85.000 euro per jaar. Dat betekent dus niet dat elk land automatisch precies die grens moet kiezen, het is alleen het Europese maximum. De regeling is vrijwillig voor ondernemers. Wie meedoet, rekent geen btw aan klanten, maar kan de btw op zakelijke aankopen ook niet aftrekken.
Daarnaast geldt sinds 1 januari 2025 een grens van 100.000 euro omzet op EU-niveau voor het grensoverschrijdende deel van de regeling. Kleine ondernemingen kunnen dan onder voorwaarden ook in andere lidstaten van een vrijstelling gebruikmaken, zolang het betrokken land het systeem zelf heeft ingevoerd.
Waarom is dit voor klein zelfstandigen in Spanje relevant?
Voor veel kleine zelfstandigen draait btw-vrijstelling vooral om eenvoud. Minder aangiftes, minder papierwerk en lagere kosten voor boekhouding zijn de voornaamste voordelen. De regeling is echter minder gunstig voor ondernemers die veel investeren. Zij kunnen de betaalde btw op aankopen dan namelijk niet meer terugvragen. Positief is dat ondernemers zelf kunnen kiezen of ze de btw-vrijstelling toepassen of niet.
Een extra punt van belang is dat de Europese richtlijn ruimte laat voor nationale keuzes. Lidstaten mogen zelf een lagere drempel vaststellen dan 85.000 euro en kunnen in sommige gevallen ook met sectorspecifieke grenzen werken. Dat betekent dat Spanje niet automatisch verplicht is om precies het maximum van 85.000 euro over te nemen, maar wel een werkend nationaal stelsel moet invoeren.
Ter vergelijking: Duitsland hanteert inmiddels een nationale jaargrens van 25.000 euro, terwijl Italië de maximale grens van 85.000 euro toepast. Die verschillen laten zien dat Spanje beleidsruimte heeft, maar kan niet eindeloos blijven uitstellen.
Politieke en sectorale druk neemt toe
De druk om de regeling in te voeren komt inmiddels uit meerdere hoeken. Ondernemersorganisatie ATA stapte eind 2025 naar de Europese Commissie met een klacht over het uitblijven van de Spaanse omzetting. Volgens voorzitter Lorenzo Amor worden Spaanse zelfstandigen daardoor benadeeld ten opzichte van ondernemers elders in Europa.
Ook op lokaal niveau is het onderwerp politiek geworden. De gemeenteraad van Madrid nam eind november 2025 een voorstel aan waarin het stadsbestuur de Spaanse regering oproept om het zogenoemde vrijstellingsregeling voor de BTW direct toe te passen voor zelfstandigen en kleine bedrijven met een jaaromzet onder 85.000 euro. In die tekst spreekt Madrid over een belangrijke fiscale en administratieve verlichting voor kleine ondernemers.
Europese druk loopt al langer op
De Europese regels bepaalden al eerder dat lidstaten deze bepalingen uiterlijk op 31 december 2024 moesten hebben omgezet, zodat ze vanaf 1 januari 2025 konden gelden. Spanje liep daar toen nog mee achter. In Spaanse parlementaire stukken en officiële documenten is daarna meermaals bevestigd dat de omzetting nog in voorbereiding was.
De PP gebruikt het dossier nu om het kabinet aan te vallen op trage Europese omzetting, terwijl zelfstandigenorganisaties al langer aandringen op minder fiscale rompslomp.