Judith Goeree
Ziekenhuizen in Spanje raken overbelast door een ongewoon vroege griepgolf, gecombineerd met sociale onrust in de zorgsector. In verschillende regio’s melden ziekenhuizen een tekort aan bedden, toenemende druk op spoedafdelingen en uitstel van geplande behandelingen. Tegelijk bereiden zorgvakbonden zich voor op landelijke acties.
Epidemie eerder en heviger dan normaal
Het griepvirus circuleert dit jaar eerder en intensiever dan gebruikelijk. Volgens het Instituto de Salud Carlos III (ISCIII) is het aantal griepgevallen gestegen naar 75,3 per 100.000 inwoners, waarmee de epidemiedrempel van 37 ruimschoots is overschreden. Opvallend is de sterke stijging onder jonge kinderen van 1 tot 4 jaar. In deze groep verdubbelde het aantal gevallen tot ruim 208 per 100.000.
De griepgolf komt op een moment waarop de zorg nog herstellende is van eerdere crises. Tegelijkertijd circuleren ook andere luchtweg- en seizoensvirussen, zoals covid en maag-darminfecties. Veel ziekenhuizen kampen bovendien met structureel personeelstekort, wat de druk op de spoedzorg extra vergroot.
Toenemende druk in meerdere regio’s
In de regio Madrid ervaren ziekenhuizen zoals het Hospital Universitario El Escorial een sterke stijging van griepgevallen, vooral van type A. Volgens de diensthoofd spoedeisende hulp is er sprake van “verzadiging”: patiënten liggen op de gangen, wachttijden lopen op en operaties worden uitgesteld.
Op de Canarische Eilanden is de situatie vergelijkbaar. In het Hospital Insular de Las Palmas de Gran Canaria blijven patiënten noodgedwongen dagenlang op de spoedafdeling omdat de klinische afdelingen geen bedden meer vrij hebben. Verpleegkundigen melden een aanhoudend hoge werkdruk door de combinatie van griep en andere virussen.
In Zuid-Spanje spreken vakbonden van een zorgsysteem dat op instorten staat. In Andalusië wachten patiënten op de spoedafdeling tot 14 uur op een bed. Opname op een verpleegafdeling kan tot drie dagen duren. In Castilla-La Mancha loopt de wachttijd voor een huisartsbezoek op tot 15 dagen. Operaties en diagnostiek worden in meerdere regio’s uitgesteld wegens personeelstekort.
Ook in het noorden van Spanje neemt de druk toe. In Asturias registreerde het Hospital Universitario Central (HUCA) afgelopen weekend 511 spoedpatiënten op één dag — een historisch record. Volgens CSIF is de piek van de epidemie nog niet bereikt, terwijl operaties nu al worden geannuleerd door gebrek aan personeel.
Regio’s nemen eigen maatregelen
Verschillende autonome regio’s proberen lokaal in te grijpen. In Catalonië adviseert het ministerie van Volksgezondheid het dragen van mondkapjes op gevoelige ziekenhuisafdelingen zoals oncologie en transplantatie. Bovendien wordt gevaccineerd tegen griep, vooral onder kwetsbare groepen. Ook in andere delen van Spanje krijgen patiënten en bezoekers het dringende advies een mondkapje te dragen in het ziekenhuis.
De Valenciaanse regio heeft aangekondigd 273 extra zorgverleners aan te nemen. Die worden ingezet op spoedafdelingen, observatie-units en opnames, om overbelasting te voorkomen. Deze versterking kost de regio ongeveer 1,5 miljoen euro.
Stakingsacties versterken druk op de zorg
Terwijl de druk in de zorg toeneemt, groeit ook het ongenoegen onder zorgpersoneel. Meerdere vakbonden hebben gezamenlijk een onbepaalde staking afgekondigd van álle publieke zorgprofessionals in Spanje, met acties die vanaf 27 januari 2026 en op elke dinsdag plaatsvinden. Zij eisen betere arbeidsvoorwaarden en duidelijkere wetgeving rond werktijden, contracten en loopbaanmogelijkheden in de publieke zorgsector.
Volgens de organiserende vakbonden weigert het ministerie van Volksgezondheid een breed akkoord te sluiten over structurele verbeteringen. Na bijna drie jaar onderhandelingen zouden gesprekken zijn vertraagd en bemoeilijkt door parallel overleg met andere partijen buiten de officiële onderhandelingstafel.
Daarnaast hebben artsenorganisaties een aparte artsenstaking aangekondigd van 9 tot 12 december 2025. Deze staking wordt gedragen door onder meer de artsenvakbonden CESM en SMA. Zij eisen een eigen statuut dat beter aansluit bij hun professionele verantwoordelijkheden binnen het zorgsysteem.
Veelvoorkomende symptomen en advies aan patiënten
Volgens het Instituto de Salud Carlos III zijn de meest voorkomende griepsymptomen tot nu toe: hoest (82,1% van de gevallen), koorts (81,9%), algemeen onwel voelen (74,5%), verstopte neus (71,1%) en keelpijn (60,5%).
Artsen adviseren mensen zonder onderliggende gezondheidsproblemen om bij milde klachten, zoals koorts zonder ademhalingsproblemen, eerst contact op te nemen met de eerstelijnszorg of de huisartsenpost. Volgens spoedarts Sara Gayoso kan zo worden voorkomen dat spoeddiensten overbelast raken en patiënten met ernstigere complicaties onnodig lang moeten wachten op hulp.
Vooruitblik: grote zorgen over continuïteit
Hoewel regionale overheden maatregelen nemen en de centrale overheid stelt dat spoedzorg gewaarborgd blijft tijdens stakingen, blijven de zorgen groot. De combinatie van een epidemie, hoge werkdruk en collectieve acties stelt het Spaanse zorgstelsel voor een zware uitdaging.
Voor patiënten betekent dit in de praktijk langere wachttijden, uitstel van behandelingen en een verminderde bereikbaarheid van de eerstelijnszorg. In sommige regio’s melden ziekenhuizen dat niet-dringende operaties worden afgezegd en dat wachtruimtes overvol zijn. Kwetsbare groepen, zoals ouderen en chronisch zieken, lopen daarbij het grootste risico op complicaties of onvoldoende zorg op tijd.
Bronnen: 20Minutos, ElPeriodico
Griep nu officieel epidemie in Spanje