Else Beekman
De bekende mascletà in Valencia, een spektakel dat normaal gesproken vooral enthousiasme en adrenaline oproept, liep dit weekend anders dan verwacht. De Plaza del Ayuntamiento was opnieuw het toneel van bulderende knallen en daverende explosies, maar de massale toestroom van bezoekers leidde tot chaos, paniek en zorgwekkende situaties.
Meer dan honderd mensen moesten medische hulp krijgen, waarvan sommigen in de omgeving van het treinstation Estació del Nord. Bij alarmnummer 112 kwamen tientallen noodoproepen binnen.
Paniek en verdrukking
Zaterdag 15 maart stond in het teken van een van de meest geliefde en spectaculaire evenementen van Las Fallas: de mascletà. Maar de enorme toestroom van toeschouwers leidde tot benauwde situaties. Bezoekers kwamen klem te zitten in de mensenmassa, en velen ondervonden medische problemen door de drukte en de intense explosies.
Om 13.00 uur was het al onmogelijk om de zones met het beste zicht op de kooi te bereiken, waar Pirotecnia Aitana vandaag 274,85 kilo buskruit zou afschieten. Enkele minuten voor het begin van het vuurwerkspektakel was er in de omgeving van de Plaza del Ayuntamiento geen speld meer tussen te krijgen. De zorgelijkste momenten waren tussen 13:30 uur en 15 uur.
Volgens Cruz Roja zijn in totaal 105 mensen behandeld. De meest voorkomende klachten waren flauwtes (81 gevallen, waarvan 52 vrouwen en 29 mannen) en paniekaanvallen (13 personen). Daarnaast werden enkele gevallen van brandwonden, snijwonden en hartproblemen gemeld. Negen personen waren er zo ernstig aan toe dat ze naar het ziekenhuis zijn vervoerd.
105 personas reciben asistencia en la mascletà de hoy en el dispositivo de @CruzRojaEsp para @AjuntamentVLC. Se han registrado 81 lipotimias, 2 heridas, 1 traumatismo, 13 crisis de ansiedad, 1 patología respiratoria y 2 cardíacas, 2 por otras causas y 9 evacuaciones a hospitales. pic.twitter.com/Mn4zgqfmfn
— Cruz Roja en Valencia (@CruzRojaVLC) March 15, 2025
Hulpdiensten massaal ingezet
De medische respons was groot: 80 hulpverleners, waaronder artsen, verpleegkundigen en reddingswerkers, stonden paraat. Op strategische punten rond de Plaza del Ayuntamiento waren medische posten opgezet, en ambulances reden af en aan. De Cruz Roja zette speciale eenheden in voor ‘múltiples víctimas’, die specifiek bedoeld zijn voor situaties met een groot aantal gewonden.
Wat ging er mis?
Dat de mascletà’s een helse geluidservaring zijn, is bekend. Het evenement trekt jaarlijks duizenden bezoekers die de trillingen van de explosies tot in hun botten voelen. Maar dit jaar lijkt de combinatie van extreem grote drukte, een broeierige sfeer en mogelijk een gebrek aan crowd control bijgedragen te hebben aan de problemen. Vooral in de buurt van Estació del Nord ontstonden opstoppingen, waardoor sommige mensen ingesloten raakten. Hier moesten hulpverleners meerdere personen behandelen voor bloeddrukproblemen en hyperventilatie.
Wat is een mascletà?
De mascletà is een van de meest kenmerkende onderdelen van Las Fallas, het bekendste feest van Valencia waar veel Valencianen het hele jaar naar uitkijken. Het spectaculaire vuurwerkverschijnsel is zo ingericht dat het een crecendo van geluid en trillingen creëert dat toeschouwers door hun hele lichaam voelen. Oorverdovende knallen ontploffen in een ritmisch patroon en worden steeds intenser. Tijdens Las Fallas wordt dagelijks om 14.00 uur mascletà afgeschoten op de Plaza del Ayuntamiento. Top-pyrotechnici strijden om de meest indrukwekkende reeks knallen te produceren. De hoeveelheden buskruit lopen hierbij op tot honderden kilo’s. De beleving van een mascletà is uniek en trekt dagelijks tienduizenden inwoners en toeristen. Die worden aangetrokken door de adrenalinekick en de bijzondere sfeer.
Naast de mascletà zijn de gigantische, kunstzinnige beelden (fallas) het belangrijkste onderdeel van Las Fallas. De beelden gaan aan het einde van het feest in vlammen op tijdens La Cremà, ook zo’n spektakel. Samen met optochten, muziek, traditionele klederdracht en eindeloos veel vuurwerk maakt de mascletà dit Valenciaanse festival tot een van de meest spectaculaire en iconische feesten van Spanje.