Elize van Loon
De hoogste bergen van Spanje dragen namen die veel verder gaan dan een geografische aanduiding. Elke top vertelt een eigen verhaal, gevormd door oude talen, legendes, koningen en het landschap zelf. Wie de oorsprong van deze namen onderzoekt, ontdekt een rijk archief van mythologie, geschiedenis en cultuur.
In dit artikel beschrijven we de namen van de vijf hoogste bergen van Spanje met de herkomst en betekenis.
1. Teide (Tenerife – 3.718 m): de berg van vuur en mythes
De Teide is de hoogste berg van Spanje en een van de bekendste vulkanen ter wereld. De oorspronkelijke bewoners van Tenerife, de Guanchen, gaven de berg een naam die hun respect en angst weerspiegelde.
De naam Teide komt van het Guanche‑woord Echeyde, dat “hel” of “berg van de onderwereld” betekent. De Guanchen geloofden dat Guayota, de demon van het kwaad, in de vulkaan woonde. Volgens de mythologie ontvoerde Guayota de god van het licht en verborg hem in de krater. De god Achamán bevrijdde hem en sloot Guayota voorgoed op in het vuur van de berg. Spaanse kronieken namen later de verbasterde vorm Teide op in hun kaarten.
2. Mulhacén (Sierra Nevada – 3.482 m): de laatste wens van een sultan
De Mulhacén, de hoogste berg van het vasteland, draagt de naam van Mulay Hacén, een 15e‑eeuwse sultan van het koninkrijk Granada. Hij was de vader van Boabdil, de laatste Moorse koning die Granada verloor aan de katholieke vorsten.
Mulay Hacén trok zich terug uit het hofleven toen spanningen en intriges toenamen. Volgens de overlevering vroeg hij om een graf op het hoogste punt van zijn rijk, zodat hij zo dicht mogelijk bij de hemel kon rusten. Er bestaat geen archeologisch bewijs voor een graf op de top, maar de legende leeft voort in de naam van de berg.
3. Aneto (Pyreneeën – 3.404 m): een naam met diepe wortels
De Aneto is de hoogste top van de Pyreneeën. Lange tijd dacht men dat de naam afkomstig was van het dorp Aneto, dat ongeveer elf kilometer verderop ligt. Nieuwere onderzoeken naar de herkomst van plaatsnamen laten zien dat het dorp en de berg waarschijnlijk uit dezelfde oude naam zijn ontstaan.
De naam heeft vermoedelijk een pre‑Romeinse oorsprong. In de 18e eeuw verscheen de berg in Franse kaarten als Néthou, een fonetische weergave van de lokale uitspraak. Pas in 1878 documenteerde de Spaanse geoloog Lucas Mallada de naam Aneto duidelijk in officiële rapporten.
4. Veleta (Sierra Nevada – 3.396 m): van Arabisch hakblok naar klif
De Pico del Veleta ligt net als de Mulhacén in de Sierra Nevada en heeft een naam die op het eerste gezicht Spaans lijkt. Toch gaat de oorsprong terug naar het Arabische woord Balata.. In oude bronnen wordt de naam Balata of Veleta soms uitgelegd als “hakblok”, een plek waar men hout of steen kapte. Moderne onderzoeken naar plaatsnamen laten echter zien dat de naam waarschijnlijk verwees naar een steile rotswand in het landschap. Daarom wordt het woord tegenwoordig vaak vertaald als klif. Na de herovering van het gebied door de christenen op de Moren in 1492 veranderden bewoners Balata in Veleta.
5. Posets (Pyreneeën – 3.375 m): de berg van kuilen en gletsjers
De Posets, ook bekend als Punta de Llardana, ligt in de Aragonese Pyreneeën. De naam komt van het Aragonese en Occitaanse woord puis of puy, afgeleid van het Latijnse podium. In deze regio ontwikkelde het woord zich tot posets, dat “putten” of “kuilen” betekent. Die betekenis past bij het landschap. Rond de berg liggen diepe gletsjerdalen en talloze bergmeren, de bekende ibones, die als heldere kuilen in het landschap liggen.
Een landschap vol taal en geschiedenis
De namen van deze vijf bergen laten zien hoe taal, cultuur en natuur elkaar beïnvloeden. Van Guanche‑mythes tot Arabische woorden en pre‑Romeinse wortels: elke naam vertelt een verhaal dat de Spaanse bergwereld nog rijker maakt. Wie deze toppen bezoekt, wandelt niet alleen door indrukwekkende natuur, maar ook door een eeuwenoude bibliotheek van menselijke geschiedenis.
Bronvermelding
ULPGC.es, Coronando Picos , Siguiendo la Senda,