Judith Goeree
De dekaan van de Universiteit van Valladolid is bedreigd nadat zij toestemming gaf voor een antifascistische lezing. Het aangekondigde debat leidde tot spanningen rond de Faculteit Filosofie en Letteren. In de aanloop naar de bijeenkomst ontstond een intimiderende sfeer, met druk en dreigende signalen richting de faculteitsleiding. Door deze omstandigheden werd politie ingezet om te voorkomen dat tegenstanders de bijeenkomst zouden blokkeren.
Bedreigingen na toestemming voor debat
Dunia Etura, dekaan van de Faculteit Filosofie en Letteren, besloot ruimte te bieden aan een door studenten georganiseerde lezing over antifascisme. Het ging om een debat over de vraag waarom fascistische ideologieën niet genormaliseerd zouden mogen worden binnen de universiteit.
Die beslissing bleef niet zonder gevolgen. Kort na het toestaan van de bijeenkomst kreeg Etura te maken met anonieme telefoontjes, dreiging met juridische stappen en schriftelijke klachten waarin zij werd beschuldigd van zogenoemde haatmisdrijven. Ook werd aangekondigd dat tegenstanders “zo vaak als nodig” zouden terugkeren.
Intimiderende sfeer voorafgaand aan lezing
In de aanloop naar de bijeenkomst werd de sfeer grimmiger. Ongeveer een uur voor aanvang werden drie personen gezien terwijl zij fascistische stickers op de muren van de faculteit plakten. Buiten verzamelden zich mensen, deels in het zwart gekleed, die volgens de faculteitsleiding niet kwamen om te debatteren, maar om de bijeenkomst te verhinderen.
De decaan lichtte de autoriteiten in. Op dinsdagmiddag 16 december was de politie zichtbaar aanwezig, zowel in uniform als in burger. Agenten identificeerden tussen 12 en 15 personen die probeerden het gebouw binnen te komen met de intentie de lezing te blokkeren. Een deel van hen bleek van buiten Valladolid te komen.
Politie voorkomt verstoring
Dankzij de politie-inzet kon de lezing zonder incidenten doorgaan. Volgens de decaan was de aanwezigheid van agenten geen reactie op het debat zelf, maar een voorzorgsmaatregel vanwege de ontstane spanningen en intimidatie rond de faculteit.
In een brief aan studenten en medewerkers schrijft zij dat zij zich zorgen maakt, maar zich niet laat intimideren. De universiteit ziet zij als een publieke ruimte voor kennis, reflectie en debat, waar uiteenlopende overtuigingen naast elkaar kunnen bestaan zolang het gesprek democratisch en vreedzaam blijft.
“Dit gaat over democratie”
De decaan benadrukt dat de situatie ten onrechte wordt voorgesteld als een ideologisch conflict. Volgens haar draait het niet om links of rechts, maar om de bescherming van democratische waarden. Pogingen om lezingen te verbieden of debat onmogelijk te maken, raken volgens haar aan de kern van academische vrijheid.
Zij waarschuwt dat het blokkeren van een bijeenkomst zelden op zichzelf staat. Wie vandaag een lezing wil tegenhouden, kan morgen willen bepalen wat er wordt onderwezen, wie er lesgeeft of wanneer een faculteit haar deuren opent. Dat is geen abstract scenario, stelt zij, maar iets wat Spanje uit zijn geschiedenis kent.
Oproep aan universitaire gemeenschap
De decaan zegt dat zij haar brief bewust openbaar maakte om studenten en medewerkers tot een duidelijke keuze te dwingen. Zij doet een oproep aan de universitaire gemeenschap om actief pal te staan voor academische vrijheid. Niet alleen als recht, maar ook als plicht. “Het lijkt misschien alsof er weinig op het spel staat,” schrijft zij. “Maar in werkelijkheid staat alles op het spel.”
Ze benadrukt dat binnen de universiteit ruimte is voor verschillende politieke opvattingen, maar niet voor het eisen dat lezingen worden verboden of dat anderen het zwijgen wordt opgelegd.
Fascistische stromingen horen volgens haar niet thuis in hetzelfde kader als democratische politieke keuzes. Door dergelijke ideeën te normaliseren, waarschuwt zij, vervaagt de grens tussen democratie en autoritarisme.
Verdeelde reacties onder studenten
Onder studenten leidde de politieaanwezigheid tot verbazing en discussie. Sommigen reageerden geschokt dat een academisch debat beveiliging nodig had. Anderen spraken juist hun steun uit voor de decaan en noemden haar optreden noodzakelijk om de vrijheid van meningsuiting te beschermen.
Er waren ook studenten die vonden dat Etura zich in haar brief te expliciet politiek uitsprak. Tegelijk erkenden zij dat het blokkeren van lezingen niet thuishoort binnen een universitaire omgeving.
De boodschap na het incident is helder: de universiteit kan alleen blijven bestaan als vrije ruimte voor denken en debat, zolang die vrijheid actief wordt verdedigd.
Studenten 40 universiteiten geven impuls aan ontvolkte gebieden in Spanje