Else Beekman
De Europese Unie heeft zich nadrukkelijk achter Spanje geschaard nadat Trump dinsdag dreigde de handel met Spanje te stoppen. Vanuit Brussel klinkt dat de EU klaarstaat om in te grijpen als de Verenigde Staten handelsmaatregelen tegen Spanje nemen. De Europese Commissie benadrukt dat handelsbeleid een Europese bevoegdheid is en dat alle lidstaten beschermd worden.
In het kort
- De EU spreekt nadrukkelijk steun aan Spanje uit na commerciële dreiging Trump.
- Europese Commissie verwijst naar recente handelsafspraken.
- Sánchez spreekt duidelijke taal: ‘Nee tegen oorlog’
- Mogelijke handelsimpact van 47 miljard euro.
- Ook steun voor Spanje uit Turkije en China.
Deze reactie volgt op opvallende uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump. Tijdens een persmoment in Washington suggereerde hij ‘alle handel met Spanje stop te willen zetten‘ en ‘niets meer met Spanje te maken te willen hebben’.
Brussel spreekt van ‘commerciële dreiging’
Volgens een verklaring van de Europese Commissie gaat het om een duidelijke commerciële dreiging. Woordvoerder voor Handel Olof Gill stelde dat de EU ‘volledige solidariteit’ toont met Spanje en met alle burgers van de lidstaten. Daarbij maakte Brussel duidelijk dat de Europese Unie indien nodig maatregelen kan nemen.
Via ons gemeenschappelijk handelsbeleid zijn wij voorbereid om te handelen en de belangen van de Europese Unie te beschermen
Met die formulering in een officiële verklaring zet de Commissie een stap verder dan eerdere reacties. Als de VS daadwerkelijk handelsbeperkingen opleggen aan Spanje, kan de EU als geheel reageren.
Verwijzing naar recente handelsafspraken
Brussel herinnert Washington ook aan een handelsakkoord dat de Europese Unie en de Verenigde Staten vorig jaar sloten. Volgens de Europese Commissie moeten de afspraken uit die gezamenlijke verklaring volledig worden nageleefd. De EU verwacht daarom dat de Verenigde Staten hun verplichtingen respecteren.
Volgens Brussel is de economische relatie tussen beide blokken namelijk bijzonder hecht. De handel tussen de EU en de VS behoort tot de grootste en meest geïntegreerde handelsstromen ter wereld en levert volgens de Commissie voordelen op voor beide economieën.
Reactie van Sánchez
De dreigende woorden van Trump richting Spanje leidden ook in Madrid tot een snelle reactie van premier Pedro Sánchez. Tijdens een verklaring vanuit het regeringsgebouw La Moncloa zei hij woensdagochtend vertrouwen te hebben in de economische kracht van Spanje. Volgens Sánchez staat het land stevig binnen de internationale regels en instellingen.
“Spanje staat achter de fundamentele principes van de Europese Unie, het Handvest van de Verenigde Naties en het internationaal recht,” zei de premier.
In dezelfde toespraak herhaalde hij ook een slogan die vermoedelijk een rol zal spelen in toekomstige verkiezingscampagnes: “Nee tegen oorlog.”
Kritiek van de oppositie
Vanuit de Spaanse oppositie kwam snel reactie op de oplopende spanningen met Washington. De conservatieve Partido Popular (PP), onder leiding van Alberto Núñez Feijóo, gebruikt de situatie om Sánchez’ buitenlandbeleid onder vuur te nemen en stelt dat de premier de relatie met een belangrijke bondgenoot op het spel zet.
Feijóo riep op om de band met de VS te behouden, “of we het nu eens zijn of niet” met de Amerikaanse president. Hij zei dat Spanje volgens hem door de koers van de regering minder betrouwbaar oogt richting bondgenoten en waarschuwde dat Sánchez daarmee de veiligheid en stabiliteit van het land in gevaar brengt.
Steun uit onverwachte hoek
Opvallend is dat de harde woorden van de Amerikaanse president ook buiten Europa reacties oproepen. Op Turkse sociale media ontstond de afgelopen dagen onverwacht veel steun voor Sánchez. Turkse journalisten en gebruikers riepen op om die solidariteit, al is het vooral symbolisch, te laten zien door vaker te kiezen voor Spaanse merken en diensten, zoals Zara, Bershka of de bank BBVA. De actie onderstreept hoe snel internationale spanningen via sociale media kunnen uitgroeien tot een publieke steunbetuiging, zelfs vanuit een land dat niet direct bij het conflict betrokken is.
Tegelijk waarschuwen sommige Spaanse politici dat een verslechterde relatie met Washington ook geopolitieke gevolgen kan hebben. In politieke discussies in Madrid klinkt dat landen als China mogelijk meer ruimte krijgen om hun invloed in Europa en in Spanje te vergroten wanneer de band met de Verenigde Staten onder druk komt te staan.
Ook China zelf reageerde inmiddels op de situatie. Een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken stelde dat handel niet als politiek drukmiddel mag worden gebruikt. “Handel mag geen wapen zijn”, zei de woordvoerder van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, Mao Ning, tijdens een persconferentie in reactie op de Amerikaanse dreiging om de handelsrelaties met Spanje te verbreken.
Mogelijke impact voor Spanje
Voor Spanje zou een handelsconflict met de Verenigde Staten aanzienlijke economische gevolgen kunnen hebben. Volgens recente cijfers van het Spaanse ministerie van Economie gaat het om bijna 47 miljard euro aan handel tussen beide landen.
In 2025 exporteerde Spanje voor 16,7 miljard euro aan goederen naar de Verenigde Staten, al was dat ongeveer 8% minder dan een jaar eerder. Tegelijkertijd importeerde Spanje voor ruim 30 miljard euro aan Amerikaanse producten, een stijging van ongeveer 7%. Daardoor liep het handelstekort met de VS op tot meer dan 13,4 miljard euro.
Hoewel de Verenigde Staten niet de grootste handelspartner van Spanje zijn, goed voor iets meer dan 4% van de totale Spaanse export en ongeveer 6% van de import, blijft het land wel een belangrijke markt voor onder meer:
- olijfolie
- wijn
- landbouwproducten
- industriële goederen
Omdat handelsbeleid op EU-niveau wordt geregeld, zou een Amerikaanse maatregel tegen Spanje vrijwel automatisch een Europese reactie uitlokken. Voorlopig blijft het bij politieke spanningen en waarschuwingen.