Judith Goeree
Voor de kust van de Spaanse badplaats Denia (Alicante) is woensdagmiddag een granaat uit de Spaanse Burgeroorlog gecontroleerd tot ontploffing gebracht. De explosie zorgde voor een metershoge waterzuil. Het projectiel was eerder op de dag ontdekt door een duiker. Uit voorzorg werden de stranden El Raset en Les Albaranes urenlang afgesloten.
Duiker doet vondst, stranden meteen dicht
De duiker meldde zijn ontdekking bij het strand Les Albaranes, waarna de politie de omgeving direct afzette. Badgasten werden verzocht hun spullen te pakken en ook het nabijgelegen strand El Raset ging dicht. Op zee patrouilleerde een boot van de Guardia Civil om te voorkomen dat vissers of recreanten te dicht in de buurt kwamen.
Al snel arriveerden explosievenexperts van de Guardia Civil, vergezeld door specialisten van de Spaanse marine. Hun eerste inspectie liet weinig ruimte voor twijfel: het projectiel bevatte nog een explosieve lading. Een object dat bijna negentig jaar onder water had gelegen, bleek nog altijd gevaarlijk.
Aftellen en explosie: metershoge waterzuil
De ontmanteling vergde tijd. Pas toen de stranden volledig waren ontruimd en de veiligheidszone op zee was ingesteld, kon het team beginnen. Even later volgde de explosie.
De ontploffing veroorzaakte een doffe dreun, gevolgd door een metershoge waterzuil die als een plotselinge geiser omhoog schoot. Toeschouwers achter het afzetlint voelden de drukgolf als een korte trilling door hun lichaam gaan. Onder water ontstond vermoedelijk een krater, die door stroming en golfslag geleidelijk weer verdwijnt.
Stormen kunnen oude munitie loswoelen
De kustlijn bij Denia verandert voortdurend. Zandbanken verschuiven en de zeebodem wordt telkens opnieuw gevormd door wind en golven. Na perioden van storm en zware deining kunnen objecten die decennialang verborgen lagen ineens zichtbaar worden.
Volgens lokale media is het explosief waarschijnlijk door het onstuimige weer van de afgelopen weken bloot komen te liggen. Een ongemakkelijke gedachte, want in de zomer zwemmen hier dagelijks duizenden mensen.
Denia in de Burgeroorlog: kwetsbaar aan zee
De vondst past in de geschiedenis van de stad. Denia lag tijdens de Spaanse Burgeroorlog niet aan een landfront, maar had als kustplaats wel strategische betekenis. De republikeinse overheid liet langs delen van de kust verdedigingswerken bouwen, zoals kazematten en mitrailleurnesten, bedoeld om aanvallen vanaf zee af te remmen.
Toch bleef de stad niet gespaard. Denia werd herhaaldelijk gebombardeerd door Duitse en Italiaanse vliegtuigen en vanaf zee, onder meer door de kruiser Canarias, een zwaar bewapend oorlogsschip dat voor de nationalistische marine voer. Volgens latere reconstructies kwamen bij die aanvallen 32 inwoners om het leven en vielen er meer dan honderd gewonden.
Eerder incident: zeemijn bij Marineta Cassiana
Het is niet de eerste keer dat de kust van Denia oorlogsmateriaal prijsgeeft. In juni 2015 werd voor de kust van het strand Marineta Cassiana een zeemijn uit de Burgeroorlog gecontroleerd tot ontploffing gebracht door een explosievenopruimingsteam van de Spaanse marine. Ook toen was er een grote waterzuil te zien en werd de klap in de stad gevoeld.
Asilados op Ameland: een onbekend verhaal uit de Spaanse burgeroorlog