Else Beekman
Als het aan de Spaanse regering ligt, is de tijdsverandering binnenkort verleden tijd. Premier Pedro Sánchez wil het jaarlijkse verzetten van de klok vanaf 2026 afschaffen. Maar wat betekent dat concreet voor het dagelijkse leven in Spanje?
Laatste keer wintertijd?
De klok gaat in de nacht van zaterdag 25 op zondag 26 oktober 2025 nog één keer een uur terug. Om 3 uur wordt de klok naar 2 uur gezet. Volgens Sánchez zou dit wel eens de laatste keer kunnen zijn. Hij pleit bij de Europese Unie voor het permanent stoppen met de halfjaarlijkse tijdswissel. Hoewel veel mensen daar vóór zijn, blijkt de keuze tussen zomer- of wintertijd lastiger dan gedacht.
Spanje wil zomer- en wintertijd in EU afschaffen
Wintertijd beter voor onze gezondheid
Wetenschappers en artsen geven de voorkeur aan de wintertijd als vaste tijd. Waarom? Omdat die het best aansluit bij onze natuurlijke biologische klok. “Licht in de ochtend is essentieel om goed wakker te worden en je dagritme op peil te houden,” legt psycholoog Tomás del Río uit in de krant El Español.
Als Spanje zou kiezen voor het permanent aanhouden van de zomertijd, zou het in sommige delen van het land, zoals Galicië, in de winter pas na 10.00 uur ’s ochtends licht worden. Dat is nadelig voor je bioritme, concentratie en algemene gezondheid.
Wat betekent dit in de praktijk?
Als Spanje inderdaad kiest voor het hele jaar wintertijd, schuift het dagritme in het hele land mee met het zonlicht. In de zomer zou het al rond half zes ’s ochtends licht worden, en pas tegen half tien ’s avonds weer donker. In de winter komt de zon tussen acht en half negen op, en gaat rond zes uur alweer onder.
Dat zou betekenen dat de werkdag eerder begint én eindigt. Ook scholen zouden de tijden mogelijk aanpassen om het daglicht beter te benutten. Vroeger opstaan betekent in veel gevallen ook eerder eten en eerder naar bed gaan. Volgens slaapdeskundigen heeft dat een positieve invloed op onze nachtrust.
In sommige regio’s, zoals de Balearen, zou de zon in de winter zelfs al rond half zes ’s avonds ondergaan. Daar tegenover staat dat de ochtend daar in de zomer al om half zes begint met daglicht. Een ritme dat flink afwijkt van wat veel mensen nu gewend zijn.
Spanje leeft in een andere tijdzone
Een belangrijk detail: Spanje ligt geografisch in de Greenwich-tijdzone (GMT), net als het Verenigd Koninkrijk. Toch hanteert het al sinds 1942 de Midden-Europese Tijd (CET), net als Duitsland en Frankrijk. Daardoor begint de dag in Spanje gemiddeld later dan in andere landen.
Dit verklaart waarom Spanjaarden vaak pas rond 22.00 uur eten en pas na middernacht naar bed gaan. Een terugkeer naar een natuurlijker tijdritme zou kunnen helpen dat patroon te veranderen. Zie ook het schema hieronder om de tijden van Spanje te vergelijken met enkele andere Europese landen.
Andere landen: gemengde resultaten
Ook andere landen experimenteerden met het afschaffen van de tijdsverandering:
- Rusland koos in 2011 voor permanente zomertijd, maar draaide dat terug in 2014 vanwege gezondheidsklachten.
- Turkije houdt sinds 2016 de zomertijd aan, maar veel inwoners klagen over donkere ochtenden.
- Portugal probeerde het ook, maar keerde terug naar de tijdswissel omdat de bevolking moeite had met de nieuwe routine.
Wat levert het op?
Volgens experts zouden vaste tijden en dan met name de wintertijd, de slaapkwaliteit kunnen verbeteren. Bovendien zou het aantal uren slaap verhogen en bijdragen aan een gezondere levensstijl. Uit onderzoek blijkt dat Spanjaarden nu gemiddeld een uur minder slapen dan de rest van Europa.
Een ander voordeel is de mogelijkheid van aangepaste school- en werktijden, vooral in de zomer. Veel bedrijven werken nu al met een ‘jornada intensiva’ (aaneengesloten werkdag) tijdens warme maanden. Dat systeem zou kunnen uitbreiden naar andere seizoenen.
Meer over de scheve tijden en rare klok in Spanje