Else Beekman
Goiat, de beruchtste uit de Spaanse Pyreneeën, is officieel doodverklaard. De beer werd vanuit Slovenië naar de Pyreneeën gebracht met de missie om de genetische diversiteit onder de berenpopulatie te vergroten. Er zijn echter twee jaar voorbijgegaan zonder dat Goiat een teken van leven heeft gegeven.
Na vruchteloze pogingen Goiat op te sporen, hebben de autoriteiten van de Red Oso Pardo besloten om de beruchte beer aan de lijst van overleden dieren toe te voegen. De beer wordt sinds april 2022 vermist. Red Oso Pardo is een samenwerkingsverband tussen Frankrijk, Catalonië, Andorra, Aragón en Navarra. Met de doodsverklaring van Goiat, zijn er in totaal 7 beren van wie geen teken van leven meer is gekomen. “Een volwassen mannetje zoals hij, normaal gesproken zeer actief, kan moeilijk meer dan een jaar onopgemerkt blijven”, benadrukken ze bij Red Oso Pardo.
Een omstreden beer
Goiat verwierf snel na zijn aankomst in 2016 bekendheid. Die ontstond niet zozeer vanwege zijn bijdrage aan de diversiteit van de berenpopulatie, maar meer door zijn destructieve gedrag. Zijn aanvallen op vee in gebieden zoals de Aran vallei, Sobrarbe en Ribagorza in de regio Aragón zorgden voor veel onrust onder lokale boeren. Goiat’s destructieve gedrag leidde ook tot oproepen voor zijn verwijdering uit de Pyreneeën. Dit protocol is echter nooit toegepast. Zijn halsbandzender, die in 2018 nog succesvol werd vervangen, gaf al snel geen signalen meer. Dat droeg bij aan de onzekerheid over zijn verblijfplaats.Ondanks verschillende pogingen om hem af te schrikken, bleef Goiat een gevaar vormen voor de lokale landbouw.
Een gemiste missie
Met de introductie van Goiat zou een einde moeten komen aan de genetische dominantie van Pyros, de patriarch van de meeste beren in het gebied. Ondanks deze “sterstatus” werd Goiat meer berucht om zijn aanvallen op vee dan om zijn liefdesavonturen. De beer had een voorkeur voor paarden en leek geen angst te hebben voor mensen. Dat maakte hem tot een directe bedreiging voor zowel vee als de lokale bevolking.
“Berenprobleem niet opgelost”
“Er zijn veel meer Goiats, het probleem is niet opgelost” zegt José Serveto. Hij is burgemeester van Plan en veehouder en voelt zich niet gerustgesteld met de doodsverklaring. “Het verdwijnen van één beer lost het probleem niet op”, benadrukt hij. Daarom blijft hij eisen dat de beren worden gecontroleerd om aanvallen op vee te voorkomen. “Anders leef je met de angst om de dieren die je het hele jaar hebt verzorgd dood aan te treffen”, zegt hij.
Uit de studie van Red Oso Pardo blijkt een toename van beren in het Pyreneeëngebied tot 83 exemplaren (26 vrouwtjes en 17 volwassen mannetjes, 17 subadulte mannetjes, 7 subadulte vrouwtjes en 16 welpen). Deze dieren verspreiden zich over een gebied van 71.000 vierkante kilometer, 1.700 meer dan in 2022.
Twee aanvallen op mensen sinds 1996
Het rapport geeft aan dat tussen 1996 en 2022 in de Franse Pyreneeën alleen al 1.130 visuele waarnemingen van beren zijn gevalideerd, 62% tussen mei en augustus. Bij het zien van een persoon vluchtte 58% van de beren. 26% bewoog zonder te rennen, 11% toonde onverschilligheid, 3% bleeef waakzaam en slechts 2% toonde agressiviteit (grommen, intimidatie…). Er zijn slechts twee fysieke aanvallen met niet-dodelijke beten geregistreerd. Beide werden gedaan door berinnen met welpen die verrast werden door een grote jachtpartij met honden.
Lees ook: Verontwaardiging rond doodschieten van twee bruine beren in Spanje