Else Beekman
Ontdek een van de groenste wandelroutes van Noord-Spanje: van stille paden door een koel, dichtbegroeid bos langs de Ebro, via het watervaldorp Orbanejo del Castillo en omhoog met uitzicht op rotsformaties vol roofvogels. Een groene kloofwandeling die al je zintuigen prikkelt en doet beseffen wat een gevarieerd land Spanje toch is.
Voor deze wandeling reizen we af naar Las Merindades, een gebied in het noorden van de provincie Burgos. Deze streek is voor veel Spanje-liefhebbers nog onontgonnen terrein en dat maakt het extra aantrekkelijk. Dit verrassend mooie stukje van de regio Castilla y León biedt een variatie van diepe kloven, dichtbeboste valleien, uitgestrekte hoogvlaktes en dorpen die door het toerisme dat er wel op afkomt nog redelijk ongepolijst zijn gebleven. We beleefden dit landschap van binnenuit door de circulaire wandeling langs de rivier de Ebro door de canyon Hoces del Ebro te maken.
Wij vertrokken uit het piepkleine dorpje Escalada dat diep in de kloof verscholen licht aan de oevers van de Ebro. Hier logeerden we in La Casona de Escalada, een mooi, klassiek onderkomen gebouwd in 1824 met veel originele details. Vanuit de tuin hoorden we het water van de Ebro passeren op amper 100 meter afstand. De vruchtbare oevers zijn getooid met talloze varens, metershoge struiken, bijzondere bloemetjes en grote loofbomen waarvan de dikke stammen gestoffeerd zijn met mos. De weelderige begroeiing en gefilterde lichtinval gaf het pad een bijna magische sfeer.
Wandelen door een verborgen jungle
We staken de brug over de Ebro over en sloegen rechtsaf richting Orbanejo del Castillo en houden de rivier daarmee aan onze rechterkant. Zelfs tijdens een hittegolf in de laatste week van juni was het hier heerlijk koel. De zonnestralen die het wel lukte zich een weg door het dikke bladerdak te banen, zorgden voor een onderhoudend lichtspel van schaduw en lichtvlekken.
Het eerste deel van de wandeling slingert het pad langs de rivier. We zagen libellen boven het water zwieren en werden bij elke open plek getrakteerd op een ander vergezicht op de imponerende kalkstenen kloofwanden. Genietend van een bosaroma bestaande uit een mix van mos, vochtige grond, kruiden en planten, baanden we ons een weg langs bramen, varens en regelmatig door wat modderpoelen die waren overgebleven van de onweersbui van de avond ervoor.
Watervaldorp Orbanejo del Castillo
Na ongeveer een uur lopen, met veel stilstaan om te genieten van het groen, bloemetjes te fotograferen of te kijken naar rond de rotsen cirkelende roofvogels hoog boven ons, zien we aan de overkant van de rivier tussen de boomkruinen plotseling huizen tegen de rotswand verschijnen. We steken de rivier over en komen aan bij de weg die ons 50 meter verderop aan de voet van Orbaneja del Castillo brengt. Een bergdorpje dat zonder twijfel tot de mooiste van Burgos behoort.
Een spectaculair hoge waterval vormt daar ons welkom. Na een uur alleen-op-de-wereld zien we hier ook weer mensen. We passeren twee geparkeerde bussen aan de rand van het dorp. Een vooruitwijzing voor het relatief hoge toeristische gehalte van dit plekje. En niet zonder reden, zo zien we even later. Het dorpje blijkt tegen de steile rotswand om de indrukwekkende waterval heen te zijn gebouwd.
Vanuit een karstbron stort het water zich tussen de oude muren naar beneden. Daarna kronkelt het onder een brug en via twee azuurblauwe poelen het dorp uit, de Ebro in. Nieuwsgierig naar het dorp zelf, beklommen we de trappen naast de waterval. Boven nodigden de smalle straatjes met doorkijkjes naar de imposante rotsformaties aan de overkant van de kloof ons opnieuw uit tot het maken van foto’s. We streken even neer op een terrasje en luisterden naar het kloppend hart van dit dorp, gevormd door het op dit niveau nog rustig kabbelende water.
Langs rotskolossen naar de hoogvlakte
We verlieten het toeristische geroezemoes en staken opnieuw de brug over de Ebro over om onze tocht weer in eenzaamheid te vervolgen. Afgezien van het dorp, kwamen we op de hele route niemand tegen. Vanaf Orbaneja del Castillo klimt het pad verder omhoog en we liepen hier steeds dichter langs de verticale rotswanden die dominant uit de vallei oprijzen. De natuur heeft de rotsformaties grillige vormen gegeven: pilaren, torens, en zelfs eentje met een doorkijkgat dat als een reusachtig venster de vallei overziet.
Ver boven ons hoofd cirkelden steenarenden, vale gieren en andere roofvogels in brede spiralen, rustig glijdend op de thermiek. Af en toe klinkt een scherpe kreet, maar verder horen we alleen het gezoem van bijen en zingende vogels.
Ook hoger op de vlakte van La Lora, nadat we de kloof zijn uitgeklommen, bleef de wandeling verrassend groen. Het pad slingert tussen steeneiken, jeneverbessen en essen. Aan onze voeten wilde bloemen en geurige kruiden als bermbedekkers. Vanaf hier biedt de canyon een spectaculair panorama. Al wisten we dat de Ebro zich beneden in de diepte onder al het intense groen een weg baant, vanaf dit punt zagen we de rivier niet.
Beleving in geuren, kleuren en geluiden
Deze wandeling prikkelt alle zintuigen. De koelte van de schaduw, het lichtspel onderweg, de gezonde bosgeur, het geluid van water, bijen en vogels en het indrukwekkende uitzicht vanaf de hoogvlakte van La Lora boden een rijke beloning voor onze fysieke inspanningen.
Praktisch over de wandeling
De ciculaire route van Escalada naar Orbaneja del Castillo is 14 kilometer lang en begint hier. Wij deden er vijf uur over. Het pad is overal goed begaanbaar voor wandelaars met een normale conditie. Al zijn er wel stukken waar je flink moet klimmen. De wandeling leidt je eerst langs de rivieroever, dan langs de rotswanden omhoog naar de vlakte en weer terug naar Escalada en 14 kilometer lang. Je volgt officieel een deel van de GR-99 Camino Natural del Ebro.
De route is overal zeer goed aangegeven met duidelijke bewegwijzering. Zorg voor voldoende water en stevige schoenen. Vooral op het hogergelegen deel liggen er nogal wat losse stenen op het pad. Daardoor kun je met minder goed profiel onder je schoenen snel uitglijden. In het hoogseizoen is Orbaneja del Castillo populair bij dagjesmensen, maar vroeg in de ochtend of later in de middag heb je het pad bijna voor jezelf.
Wil je meer inspanning, verleng je route dan met een paar kilometer door via Quintanilla de Escalada terug te keren naar Escalada.
Wat kun je zien in Las Merindades?
Las Merindades is de naam van een streek in het uiterste noorden van de provincie Burgos. Het gebied staat bekend om zijn gevarieerde landschap van kloven (Hoces del Alto Ebro y Rudrón), hoogvlaktes, uitgestrekte bossen, watervallen en kleine middeleeuwse dorpen. Hoogtepunten zijn onder meer:
- Frías, een middeleeuws stadje in een kasteel op een rots
- de waterval in Tobera, die dwars door het dorp naar beneden stort
- de waterval in Pedrosa de Tobalina (ook om bij te zwemmen)
- de kloosters van San Salvador de Oña
- de natuurlijke brug Puentedey met pittoresk dorpje erop
- In het goede seizoen met water: Cascada de la Mea
- de spectaculaire kloven van de Rudrón
- de grotten en de bijzondere Ermita de San Bernabé in het enorme karstcomplex Ojo Guareña
Wandelparadijs Axarquía: schitterende natuur en pittoreske dorpjes