Else Beekman
Steeds vaker spelen vakantiewoningen de hoofdrol in felle discussies over woningnood, overtoerisme en karaktermoord van bekende Spaanse bestemmingen. Toch klinkt in het binnenland van Málaga een heel ander geluid en zijn bewoners wél positief over vakantiewoningen. In kleine dorpen zonder hotels blijken ze vaak een zegen: ze brengen leven, werk en hoop terug naar gebieden die anders leeg dreigen te lopen.
Deze plaatsen verliezen hun bevolking aan betere kansen in grotere steden en aan de kust. En omdat veel dorpen in het binnenland van Málaga geen hotels of pensions hebben, vult de opkomst van vakantiewoningen, vaak particulier bezit, die leemte op. Volgens de Junta de Andalucía zijn er in heel Andalusië zo’n 150.000 geregistreerde toeristische woningen. Samen vormen ze slechts 4% van het totale woningbestand, maar in landelijke gebieden is hun impact enorm.
“Zonder deze woningen hadden we hier nauwelijks toerisme,” zegt Francisco Lobo, burgemeester van Jimera de Líbar. Zijn dorp heeft één klein hotel met vijf kamers en geen vakantiewoningen. “Maar nu hebben we op drukke dagen wel 500 bezoekers die hier rondlopen, eten, kopen en geld uitgeven.” Veel van die bezoekers logeren in vakantieverblijven in naburige gemeeenten, zoals Grazalema of Algodonales.
Werkgelegenheid en woningbehoud
De impact van vakantiewoningen in kleine dorpen reikt verder dan toerisme alleen. Leegstaande huizen worden opgeknapt en opnieuw in gebruik genomen. Er ontstaan banen in de horeca, schoonmaak, bouw en zelfs in wasserijen. “Een jonge inwoonster besloot het huis van haar grootouders te verbouwen en te verhuren,” vertelt Miguel Herrera, burgemeester van Genalguacil. “Zonder het toerisme zou dat huis ongebruikt zijn gebleven.”
Ook Júzcar, bekend als het voormalige Smurfendorp, profiteert. Burgemeester Francisco Lozano: “Hoe langer bezoekers blijven slapen, hoe meer ons dorp ervan merkt.” Zijn gemeente biedt inmiddels ook zelf appartementen aan.
Hoop voor jonge bewoners
In dorpen als Parauta, Salares en Algarrobo klinken soortgelijke verhalen. Jongeren grijpen de toeristische kansen aan om te blijven of terug te keren. “We hebben meer aanbod nodig, want de vraag groeit,” zegt Katia Ortega, burgemeester van Parauta.
Pablo Jesús Crespillo van Salares noemt de vakantiewoningen “een bron van leven” voor zijn dorp. “Of het nu zomer of winter is, er zijn altijd mensen.” En in Algarrobo helpt het zelfs mensen om hun tweede woning rendabel te maken, vertelt burgemeester Natacha Rivas.
Nieuwe bewoners gezocht
De behoefte aan nieuw leven op het platteland wordt ook erkend door de Junta de Andalucía, die onlangs het platform VivemásAndalucía lanceerde. Daarmee wil de overheid de instroom van nieuwe inwoners bevorderen in dorpen die te maken hebben met leegloop. Zestien dorpen in de provincie Málaga, de meeste liggen tussen Ronda en de kust in de Sierra de Ronda en de Sierra de las Nieves, maken actief deel uit van dit initiatief.
Via de website kunnen geïnteresseerden zien welke voorzieningen er zijn in elk dorp, van scholen en medische posten tot internet en openbaar vervoer. Het idee is om mensen te helpen bij het vinden van een dorp dat bij hun levensstijl past. Dorpen als Alfarnatejo, Atajate, Genalguacil en Serrato hopen zo nieuwe buren te verwelkomen die bijdragen aan de leefbaarheid en toekomst van hun gemeenschap.
Kritiek op wetgeving
Toch zijn er zorgen over het nationale huurbeleid. Volgens Rivas schrikt de huidige regelgeving veel verhuurders af om woningen voor langere tijd te verhuren, uit angst voor wanbetaling of kraak. Hierdoor kiezen velen liever voor toeristische verhuur.
Ook de tijdelijke stop op nieuwe vergunningen in Málaga-stad stuit op kritiek. Juristen waarschuwen dat de maatregel mogelijk onwettig is als die met terugwerkende kracht geldt. Het risico op rechtszaken van boze verhuurders ligt op de loer.
Ronda als voorbeeld
Dat het toerisme in het binnenland floreert, blijkt ook uit cijfers. Ronda verwelkomde tijdens het afgelopen lange weekend Puente del Pilar 40.000 bezoekers. De accommodaties, inclusief vakantiewoningen, zaten nagenoeg vol. “Ronda is populairder dan ooit,” aldus toerismewethouder Ángel Martínez. “Deze pieken geven onze stad een enorme economische impuls.”
In de provincie spant Marbella de kroon met 15.000 toeristische woningen, gevolgd door Málaga-stad met 13.000. Maar dat zijn plaatsen aan de populaire Costa del Sol. Die blijven in trek. Terwijl nu juist in de kleinere dorpen vakantiewoningen zich bewijzen als reddingsboei voor gemeenschappen die anders langzaam zouden verdwijnen.
In het geval je als lezer van dit artikel op zoek bent naar plaatsen om wellicht een nieuw leven op te bouwen, kijk dan eens bij de projecten