Else Beekman
De opkomst was groot, maar de cijfers varieerden naar gelang de bron. De Catalaanse politie twitterde dat de opkomst bijna een miljoen personen zou zijn geweest en volgens de organisatie van de mars waren er circa 500.000 menen op de been. Velen gingen gekleed in gele t-shirts met ‘ja’ erop afgedrukt en zwaaiend met de Estelada, de Catalaanse vlag.
Om vijf uur ’s middags werd 1 minuut stilte gehouden voor de slachtoffers van de terroristische aanslagen van 17 augustus in Barcelona en Cambrils, waarna het volkslied Els Segadors werd ingezet. Het is al het zesde opeenvolgende jaar dat La Diada wordt ingezet als politieke uiting voor steun aan de pro-onafhankelijkheidsbeweging in de regio. Op de feestdag wordt de val van Barcelona in 1714 herdacht tijdens de Spaanse successieoorlog.
Er zijn nog minder dan drie weken te gaan tot het omstreden referendum dat gepland staat voor 1 oktober. Volgens de regioregering zijn Catalanen in het buitenland al begonnen met het uitbrengen van hun stem.
Ondertussen neemt de spanning tussen Catalonië en Madrid toe. De regering van Mariano Rajoy geeft geen milimeter toe en voorstanders van een referendum worden daardoor steeds fanatieker. Het Constitutioneel Hof schortte de donderdag aangenomen referendumwet op en het Spaanse Openbaar Ministerie is begonnen met de vervolging van leden van de regionale regering die voor de referendumwet hebben gestemd op verdenking van ongehoorzaamheid.
De Catalaanse regering trekt zich van dit alles niets aan en geeft zichzelf ondanks de uitspraak van het Constitutioneel Hof de bevoegdheid om het referendum te houden waarvan de uitslag bindend zal zijn. Het is nog de vraag of en hoe de Catalanen kunnen stemmen omdat ambtenaren die klem zitten tussen hun Catalaanse en Spaanse werkgevers de opdracht uit Madrid hebben gekregen om niet eraan mee te werken.
Toch zegden al ruim 500 burgemeesters van vooral kleinere plaatsen in het binnenland hun medewerking toe, terwijl grotere plaatsen terughoudend zijn uit angst voor die strafrechtelijke gevolgen voor hun ambtenaren. Ook Ada Colau, burgemeester van Barcelona wil wel meewerken aan het referendum op voorwaarde dat haar ambtenaren beschermd worden.
Een grote meerderheid van de Catalanen is voor het recht om een stem uit te kunnen uitbrengen, maar mensen die voornemens zijn ‘ja’ te stemmen zijn nog altijd in de minderheid. Rajoy suggereerde maandag nog dat de Catalaanse premier ook verkiezingen kan uitschrijven als hij per se wil weten wat het standpunt van de Catalaanse bevolking is.