Elize van Loon
Steeds meer jonge Spanjaarden voelen weinig vertrouwen in de manier waarop de democratie werkt. Bijna 70% zegt ontevreden te zijn over het functioneren van het systeem. Dat blijkt uit het nieuwe rapport Jóvenes Españoles 2026 van de educatieve stichting Fundación SM. De onderzoekers zien een duidelijke verschuiving: jongeren geloven minder in politieke instellingen en zoeken vaker naar andere vormen van zekerheid.
In het kort
- Jonge Spanjaarden vertrouwen de democratie minder — bijna 70% is ontevreden over hoe het systeem werkt.
- Roep om hardere aanpak groeit — een deel ziet in sommige situaties zelfs meer in autoritaire oplossingen.
- Waarden verschuiven richting individualisme — gezondheid, familie en geld staan boven idealen als milieu en gelijkheid.
- Traditionele opvattingen keren terug — van religieuze herwaardering tot conservatievere ideeën over gender en relaties.
Ongeveer de helft van de Spaanse jongeren vindt dat er soms ‘een hardere hand’ nodig is om orde en rust te bewaren. Een deel denkt zelfs dat een autoritair systeem in bepaalde situaties beter werkt dan een democratie. Deze houding komt vooral voor bij jongeren die zich rechts of radicaal‑rechts plaatsen.
Waarden verschuiven richting individualisme
Het rapport laat zien dat jongeren hun prioriteiten verleggen. Gezondheid, familie en geld verdienen staan bovenaan. Idealistische waarden zoals milieu, sociale gelijkheid en gendergelijkheid verliezen terrein. Onderzoekers noemen dit een duidelijke beweging richting individualisme en materiële zekerheid.
Religie maakt onverwachte comeback
Opvallend is dat 38% religie weer belangrijk vindt, het hoogste percentage sinds 1984. Het gaat niet om een terugkeer naar traditionele religie, maar om een mix van geloof, spiritualiteit en alternatieve overtuigingen. Veel jongeren hebben een katholieke achtergrond maar staan open voor positieve opvattingen over karma, reïncarnatie of energie‑heling.
Jongeren wantrouwen politici, maar niet de politiek zelf
Hoewel jongeren niet afhaken van politiek, vertrouwen ze politici en instellingen steeds minder. Het algemene vertrouwen in de democratie daalde van ruim 80% in 2019 naar ongeveer 60% nu. Dat voedt de roep om andere vormen van leiderschap en meer daadkracht.
Standpunten over immigratie verharden
De houding tegenover immigratie verandert. Steeds meer jongeren vinden dat Spanje te veel ruimte biedt aan migranten. Tegelijk blijft ongeveer de helft erkennen dat immigratie economisch nodig is. De oude gedachte dat migranten ‘banen afpakken’ neemt verder af.
Traditionele ideeën over gender keren terug
Het rapport signaleert een toename van traditionele opvattingen over mannen en vrouwen. Zo vindt een groot deel dat sommige vrouwen ‘privileges zoeken’ onder het label feminisme. Ook vindt een aanzienlijk percentage van de jongeren controlerend gedrag in relaties acceptabel.