Judith Goeree
Vier jongeren hebben zaterdag een Spaanse vlag verbrand tijdens een onafhankelijkheidsmars van Ernai in het centrum van Bilbao.
Demonstratie voor Baskische onafhankelijkheid
De actie vond plaats tijdens een demonstratie van Ernai, de jongerenorganisatie van Sortu, een linkse nationalistische partij die streeft naar onafhankelijkheid voor het Baskenland. De mars trok via het centrum naar de oude binnenstad van Bilbao. Honderden jongeren liepen mee achter een spandoek met de leus “Ekinez egina. Gazteok independentzia” (Door actie bereikt. Jongeren voor onafhankelijkheid).
Tijdens de mars klommen vier gemaskerde jongeren op bouwketen. Ze staken een fakkel aan en verbrandden een Spaanse vlag. De vlag vatte direct vlam. Veel demonstranten reageerden met applaus.
Baskische vlaggen en leuzen
De demonstranten droegen veel ikurriñas, de rood-groen-witte vlag van het Baskenland, en vlaggen van Navarra, een aangrenzende regio met historische banden met het Baskenland. Ze scandeerden leuzen voor onafhankelijkheid en tegen fascisme, kapitalisme en seksisme.
De Ertzaintza, de Baskische politie, was met mobiele eenheden aanwezig. Agenten bewaakten onder meer de Capitanía Marítima, het maritieme bestuursgebouw van de Spaanse staat in Bilbao, en het partijgebouw van de gematigde nationalistische partij PNV.
Politiek slotmoment
De mars eindigde in het historisch centrum van Bilbao met een politiek slotmoment. De organisatoren riepen daarin op tot een vrij en onafhankelijk Baskenland. Volgens hen is de Baskische jeugd bereid om “een stap vooruit te zetten” ondanks pogingen om Bilbao te verbinden aan Spaans nationalisme.
Achtergrond: Ernai, Sortu en de erfenis van ETA
Ernai is de jongerenorganisatie van Sortu, een links-nationalistische partij in het Baskenland. Sortu maakt deel uit van de bredere coalitie EH Bildu, die via democratische weg streeft naar onafhankelijkheid van Spanje.
Sortu werd opgericht als opvolger van eerdere partijen die verboden waren vanwege hun banden met ETA, de voormalige gewapende afscheidingsbeweging die in 2018 is ontbonden. In tegenstelling tot ETA verwerpt Sortu geweld en werkt het binnen het wettelijke en politieke systeem van Spanje.
Ernai richt zich op jongeren en mobiliseert via demonstraties, politieke vorming en sociale campagnes rond thema’s als onafhankelijkheid, feminisme en antikapitalisme.
Blijvende spanningen rond Baskische identiteit
Hoewel de gewapende strijd van ETA in 2018 formeel is beëindigd, leven er in het Baskenland nog altijd sterke gevoelens rond nationale identiteit, taal en autonomie. Een deel van de bevolking voelt zich in de eerste plaats Baskisch en ervaart de aanwezigheid van Spaanse staatsinstellingen, zoals de politie of overheidsgebouwen, als een vorm van onderdrukking of bezetting.
Tegelijkertijd heerst er ook verdeeldheid binnen de nationalistische beweging zelf. Waar partijen als de PNV kiezen voor samenwerking binnen het Spaanse staatsbestel, pleiten groepen als Sortu en Ernai voor een volledige en radicale breuk. Marsen zoals die van zaterdag in Bilbao weerspiegelen die aanhoudende roep om onafhankelijkheid onder een deel van de Baskische jeugd.
Hoe Bilbao haar kleine winkels van de ondergang redt