Else Beekman
Valencia, de op twee na grootste stad van Spanje, heeft nog altijd geen Lage Emissie Zone (LEZ). De politieke verdeeldheid binnen het stadsbestuur blokkeert al maanden de invoering van een milieuzone die de luchtkwaliteit moet verbeteren. Hierdoor dreigt de stad naar schatting 115 miljoen euro aan subsidies voor duurzame mobiliteit en openbaar vervoer mis te lopen.
De situatie duurt voort ondanks de Spaanse klikmaatwet van 2021 die voorschrijft dat alle steden met meer dan 50.000 inwoners een Lage Emissie Zone moeten instellen. De oppositiepartijen Compromís en PSPV slaan nu alarm vanwege de kans dat de stad de miljoenen euros aan subsidie dreigt mis te lopen.
De politieke impasse ontstond nadat coalitiepartij Vox zich onverwacht terugtrok uit een eerder goedgekeurde conceptverordening. Vox bestempelde deze uiteindelijk als “een beperking van de vrijheden” en een “dictaat van Brussel”. Daardoor werd de oorspronkelijke regeling, volgens de oppositie al een zwakke variant, niet aangenomen in de gemeenteraad.
Wat stond er in het oorspronkelijke plan?
De afgewezen regeling van de coalitie van PP en Vox zou vanaf december 2025 de meest vervuilende voertuigen (categorie A zonder milieusticker) uit andere provincies uit de stad weren. Pas in 2028 zouden de regels ook gelden voor inwoners van Valencia. Inwoners zonder alternatief zouden dan gratis openbaar vervoer krijgen via de EMT, de gemeentelijke vervoersmaatschappij.
Er was een lange lijst uitzonderingen, waaronder voor ondernemers, grote gezinnen, zwangere vrouwen en bewoners met mobiliteitsproblemen. Ook sommige wijken, zoals Marítimo, San Marcelino en San Isidro, samen goed voor 75.000 inwoners, zouden volledig buiten de milieuzone vallen. De oppositie vond dat onaanvaardbaar: “Die wijken worden zo het parkeerterrein van de rest van de stad.”
Laatste poging zonder succes
Afgelopen dinsdag deed het stadsbestuur nog een poging om een afgezwakte variant van de regeling voor te leggen. Het voorstel was onder meer om het verbod op vervuilende voertuigen van inwoners van Valencia naar juli 2027 te vervroegen en om het gebied uit te breiden naar eerder uitgesloten wijken. De oppositie vond het voorstel wederom “onvoldoende ambitieus” en weigerde in te stemmen. Omdat er geen meerderheid mogelijk was, werd de stemming uiteindelijk helemaal niet gehouden.
Volgens oppositieleden zijn de PP en burgemeester María José Catalá volledig verantwoordelijk voor de mislukking. “Ze geven zich over aan het klimaatontkennende standpunt van Vox,” aldus Papi Robles van Compromís. De socialistische woordvoerder Borja Sanjuan eist zelfs het aftreden van mobiliteitswethouder Jesús Carbonell, die op zijn beurt weigert op te stappen.
Bewoners vragen om actie
Ook buurtbewoners lieten zich horen. De voorzitter van de wijkvereniging La Roqueta uitte zijn frustratie tijdens de raadsvergadering: “Dit is een administratieve fictie die niets verandert aan de vervuiling in onze wijk. Wij willen een échte Lage Emissie Zone, niet alleen op papier.”
De tijd dringt. Zonder snelle actie dreigt Valencia als enige grote stad van Spanje achter te blijven in de strijd tegen luchtvervuiling — en dat kan niet alleen de gezondheid van inwoners schaden, maar ook flink in de papieren lopen.
Dertien ‘rebelse’ Spaanse steden nog steeds niet van start met lage emissiezones