Else Beekman
Spanje heeft eindelijk een landelijke regeling vastgesteld voor het gebruik van medicinale cannabis. Via een koninklijk besluit is het gebruik nu onder strikte voorwaarden legaal: alleen in ziekenhuizen, alleen via gespecialiseerde artsen en alleen voor patiënten bij wie andere behandelingen niet werken. Dat maakt een einde aan de jarenlange onzekerheid en het grijze juridisch gebied rondom het medisch gebruik van cannabis.
Het besluit komt als opluchting voor veel patiënten, maar stelt ook duidelijke grenzen. Zo mogen huisartsen geen medicinale cannabis voorschrijven. Dat is voorbehouden aan specialisten zoals neurologen, oncologen of andere artsen die ervaring hebben met de aandoeningen waarvoor cannabis kan helpen. Denk aan hardnekkige pijn, spierspasmen bij MS of misselijkheid door chemotherapie.
Volgens minister van Volksgezondheid Mónica García moet het gebruik altijd goed onderbouwd zijn: “Alleen als er duidelijke medische redenen zijn en andere behandelingen niet werken, komt cannabis in beeld.”
Dit zijn de Spaanse regio’s met het hoogste cannabis-, alcohol- en tabaksgebruik
Nog geen vaste lijst met aandoeningen
De nieuwe wet bevat geen lijst van ziektes waarbij medicinale cannabis ingezet mag worden. De Spaanse medicijnautoriteit AEMPS gaat zo’n lijst de komende weken nog uitwerken. Daarmee blijft er ruimte bestaan om op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten andere aandoeningen toe te voegen, zoals fibromyalgie of endometriose.
Voor nu mag cannabis gebruikt worden bij:
- Spasticiteit bij multiple sclerose
- Ernstige epilepsie die niet reageert op andere medicijnen
- Chronische pijn die moeilijk te behandelen is
- Misselijkheid of braken door chemotherapie
Strenge controle op productie en gebruik
Cannabisproducten met een medisch doel moeten precies samengesteld zijn, met een duidelijk percentage van de werkzame stoffen THC (de stof met psychoactief effect) en CBD (niet-psychoactief). Zit er meer dan 0,2% THC in? Dan geldt er extra toezicht.
Ziekenhuisapotheken mogen de medicijnen alleen bereiden op basis van gestandaardiseerde cannabisproducten van erkende producenten. Die producten moeten aan strenge eisen voldoen wat betreft kwaliteit en traceerbaarheid.
Hoop en zorgen bij patiënten
Voor patiënten zoals Carola Pérez, voorzitter van het Observatorio Español de Cannabis Medicinal, is dit een langverwachte stap. “We vieren vandaag dat er eindelijk een wettelijke basis is voor iets waar veel mensen al jaren op wachten,” zegt ze in dagblad El País. Maar ze plaatst ook kanttekeningen.
“Artsen hebben vaak nog weinig kennis over hoe en wanneer ze cannabis moeten voorschrijven. En we vrezen dat ziekenhuisapotheken straks de vraag niet aankunnen als er veel aanvragen komen.”
In andere landen waar medicinale cannabis al langer wordt gebruikt, zoals Canada en Israël, gebruikt zo’n 0,6 tot 0,7% van de bevolking het. Omgerekend zou dat in Spanje gaan om meer dan 300.000 mensen. Toch verwacht men dat Spanje het gebruik voorlopig beperkt houdt.
Spanje op weg naar goedkeuring medicinale cannabis vóór zomer 2025