Minder radiologen, meer achterstand: zo ontspoorde het borstonderzoek in Andalusië

door Else BeekmanElse Beekman
Borstonderzoek in Andalusië liep vast ondanks jarenlange waarschuwingen

Het borstonderzoek in Andalusië ligt opnieuw onder vuur. Nieuwe berichten in Spaanse media wijzen erop dat het aantal radiologen in het universitair ziekenhuis Virgen del Rocío in Sevilla juist daalde in de jaren waarin de problemen met borstonderzoeken zich opstapelden. Tegelijk zouden waarschuwingen over personeelstekort, oplopende wachtlijsten en gebrek aan apparatuur al langer bekend zijn geweest.

In het kort

  • Afdeling Radiologie in ziekenhuis in Sevilla onder druk
  • Minder middelen en dalend aantal radiologen.
  • Ruim 6.000 mammografieën in 2025 niet uitgevoerd door personeelstekort
  • Formele waarschuwingen over achterstanden en verzoeken om versterking al langer bekend
  • Politiek pijnlijke kwestie voor regiopresident Juanma Moreno temidden van stakingen.

Volgens gegevens die door de vereniging Justicia por la Sanidad naar buiten zijn gebracht en zijn opgepikt door onder meer Diario Sabemos, daalde het aantal radiologen in het ziekenhuis van 58 in 2022 naar 55 in 2025. Ook de technische uitrusting van de afdeling Radiodiagnostiek zou in die periode niet zijn uitgebreid. Het gaat onder meer om apparatuur voor gewone radiologie, digitale radiologie, echo’s, mammografie en CT-scans. Die cijfers passen in een breder beeld van een dienst die al langere tijd onder druk stond.

Juist in het Virgen del Rocío kwam het grootste deel van de omstreden screeningsproblemen aan het licht. Eerder erkende de Andalusische gezondheidsdienst dat 2.317 vrouwen in Andalusië te laat werden opgeroepen voor vervolgonderzoek na een niet-afgeronde of onduidelijke borstscreening. De crisis leidde in oktober 2025 tot het vertrek van de Andalusische minister van Volksgezondheid Rocío Hernández.

Interne signalen bleven liggen

De zaak kreeg deze week een nieuwe impuls door berichtgeving van El País. Die krant meldde dat de ziekenhuisleiding beschikte over een document waaruit bleek dat tussen januari en oktober 2025 ongeveer 6.400 mammografieën niet waren uitgevoerd door personeelstekort. In dezelfde berichtgeving staat dat radiologen al in 2023 en opnieuw in 2025 formeel hadden gewaarschuwd voor de oplopende achterstanden en om versterking hadden gevraagd.

Volgens El País werd een eerder voorgesteld noodplan om de vertragingen te beperken destijds om budgettaire redenen afgewezen. Opvallend is dat later alsnog maatregelen werden genomen die sterk leken op de voorstellen waar artsen eerder al om hadden gevraagd, zoals extra personeel en ruimere werktijden.

Politieke druk op regiopresident Moreno

Voor de regering van regiopresident Juan Manuel Moreno is de kwestie politiek pijnlijk. Moreno sprak begin maart 2026 in het populaire tv-programma El Hormiguero nog over een “fout in het protocol” bij de informatieketen rond de onderzoeken. Die uitleg wekte de indruk dat de verantwoordelijkheid vooral bij de radiologen lag. Later meldde El País echter dat Moreno inmiddels minder direct naar die artsen wijst en meer spreekt over problemen in de “informatie- en communicatieketen”.

Juist daar zit de kern van de kritiek. Tegenstanders van de Andalusische regering zeggen dat het niet alleen om een administratieve fout ging, maar om een systeem dat al jaren tekenen van overbelasting vertoonde. Dat maakt van het borstonderzoek in Andalusië niet langer alleen een medisch dossier, maar ook een debat over politieke verantwoordelijkheid, budgetkeuzes en de staat van de publieke zorg in Spanje.

Wekenlange protesten van artsen tegen hoge werkdruk

De onrust rond het borstonderzoek staat bovendien niet op zichzelf. In Andalusië protesteren artsen en specialisten al weken tegen hoge werkdruk, lange diensten en een zorgsysteem dat volgens hen steeds moeilijker overeind blijft. Vakbonden waarschuwen dat de overbelasting van het personeel uiteindelijk ook gevolgen heeft voor de patiëntenzorg en de veiligheid.