Saskia Plazier
De Spaanse regering kiest voor een opvallend harde koers tegenover Israël. Zonder de diplomatieke relaties te willen verbreken zet Spanje krachtige taal in. Met een reeks nieuwe maatregelen probeert het land druk uit te oefenen om een einde te maken aan de oorlog in Gaza. Ook deed de Spaanse premier Pedro Sánchez iets opvallends: hij sprak voor het eerst openlijk over ‘genocide tegen de Palestijnen’.
De nieuwe koers sluit aan bij het pleidooi dat Spanje sinds eind augustus al in Europa houdt voor strengere maatregelen. Waar het toen vooral ging om diplomatieke druk binnen de EU, kiest Sánchez nu voor concrete stappen. In een zorgvuldig geformuleerde toespraak sprak Sánchez vandaag over de lijdensweg van het Joodse volk. Maar hij liet tegelijkertijd weinig ruimte voor twijfels: Spanje kijkt niet langer toe vanaf de zijlijn maar grijpt in en neemt nu concrete maatregelen.
Negen maatregelen
Sánchez kondigde vandaag negen nieuwe maatregelen aan. De belangrijkste stap is een wettelijk vastgelegd totaalverbod op de handel in wapens, munitie en militair materieel met Israël. Daarnaast mogen schepen die brandstof vervoeren voor het Israëlische leger niet meer aanmeren in Spaanse havens. Ook vliegtuigen met militair materieel of brandstof krijgen geen toegang meer tot het Spaanse luchtruim.
Israëli’s die verdacht worden van oorlogsmisdaden en mensenrechtenschendingen mogen Spanje niet meer in. Israëlische producten die uit de illegale nederzettingen in Gaza en de Westelijke Jordaanoever komen, mogen niet langer in Spanje verkocht worden. Spaanse burgers die in die nederzettingen wonen, kunnen voortaan alleen nog rekenen op de meest minimale steun en hulp van het Spaanse consulaat.
Tegelijkertijd gaat Spanje meer doen om de Palestijnse bevolking steunen. Zo worden er extra Spaanse functionarissen naar de EU-missie bij de grensovergang van Rafah gestuurd. Madrid zet nieuwe samenwerkingsprojecten op met de Palestijnse autoriteiten op het gebied van landbouw, voedselzekerheid en gezondheidszorg. Daarnaast krijgt VN-organisatie UNRWA, de vluchtelingenorganisatie die zich richt op hulp aan de Palestijnen, tien miljoen euro extra steun. Spanje zelf verhoogt het budget voor humanitaire hulp voor Gaza tot 150 miljoen euro.
Duidelijke koers
Spanje kiest hiermee een duidelijke koers. Met deze nieuwe stappen profileert het land zich als voortrekker in Europa in de oorlog tussen Israël en Hamas. Spanje was ook een van de eerste Europese landen die de Palestijnse staat officieel erkenden. Iets wat Nederland en België nog steeds niet hebben gedaan. In zijn toespraak gaf Sánchez toe dat Spanje geen grote militaire macht is zoals de Verenigde Staten, en de oorlog niet alleen kan stoppen. Maar hij benadrukte wel de morele plicht om een krachtig signaal af te geven. “Spanje wil laten zien dat het aan de goede kant van de geschiedenis staat,” zei de premier.
Onmiddellijk reactie Israël
De Israëlische regering reageerde scherp en fel. Gideon Saar, de minister van Buitenlandse Zaken, beschuldigde Spanje van antisemitisme en corruptie. Hij haalde in zijn verklaring de verdrijving van de Joden uit Spanje in 1492 aan. Om dergelijke verwijten voor te zijn had Sánchez zelf in zijn toespraak juist benadrukt dat het Joodse volk talloze vervolgingen heeft ondergaan, waaronder de Holocaust.
Als tegenreactie kondigde Israël aan dat Yolanda Díaz, de Spaanse vicepremier en minister van Arbeid en Economie, niet langer welkom is in Israël. En ook Sira Rego, minister van Jeugd en Kinderen, is nu persona non grata. Díaz zelf ging juist nog een stapje verder: zij dringt er nu bij Sánchez op aan om de Spaanse ambassadeur in Tel Aviv terug te halen naar Spanje.
Spanje wil hardere EU-maatregelen tegen Israël