Else Beekman
Van 20 tot en met 27 april staat Spanje volledig in het teken van literatuur. Rond de Wereldboekendag (Día del Libro) op 23 april organiseert het ministerie van Cultuur een week vol activiteiten, met als hoogtepunt de uitreiking van de prestigieuze Cervantesprijs aan de Mexicaanse schrijver Gonzalo Celorio.
De zogenoemde ‘Semana Cervantina’ draait dit jaar in grote mate om Celorio, winnaar van de Premio Cervantes 2025. Het officiële startschot klinkt op 20 april in het Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía in Madrid, waar de auteur de pers ontmoet.
Het belangrijkste moment volgt op 23 april, de internationale dag van het boek. In de ceremoniële aula van de Universidad de Alcalá ontvangt Celorio zijn prijs, in aanwezigheid van de Spaanse koninklijke familie en minister van Cultuur Ernest Urtasun.
Diezelfde dag opent de schrijver traditiegetrouw de marathonlezing van Don Quijote in het Círculo de Bellas Artes in Madrid, een geliefde traditie onder literatuurliefhebbers.
Tentoonstellingen en ontmoetingen
De dagen erna blijven in het teken staan van Celorio’s werk en nalatenschap. Op 24 april opent een tentoonstelling over zijn leven en oeuvre, terwijl hij op 27 april in gesprek gaat met studenten van de Universidad Complutense. Ook verschijnt er een speciaal eerbetoon in boekvorm bij het Instituto Cervantes.
Het officiële affiche van dit jaar, ontworpen door illustratrice Carme Solé, is geïnspireerd op een citaat van Celorio: “Als we fysiek zijn wat we eten, dan zijn we geestelijk wat we lezen.”
Bibliotheken zetten in op ontmoeting
Door heel Spanje sluiten openbare bibliotheken aan met een breed programma. Van lezingen en workshops tot kinderactiviteiten met als doel lezen toegankelijk en levend houden.
Opvallende initiatieven zijn er onder meer in Córdoba, waar de nieuwe staatsbibliotheek literaire workshops organiseert. In La Rioja wordt met ‘Poemas viajeros entre libros’ de bibliotheek omgetoverd tot een interactieve ontmoetingsplek. En in Palma de Mallorca biedt bibliotheek Can Sales een maand lang activiteiten onder de noemer ‘Bibliocultura’.
Musea openen hun deuren
Ook musea doen volop mee. In het Museo Casa de Cervantes in Valladolid staan filmvertoningen, rondleidingen en monologen rond Cervantes centraal. In Madrid organiseren instellingen als het Museo Arqueológico Nacional en het Museo de América speciale bezoeken aan hun bibliotheken en creatieve workshops.
Verder door het land bieden musea in onder meer Mérida, Toledo en Valencia activiteiten variërend van kinderworkshops tot lezingen en zelfs bookcrossing-acties.
Ook de Filmoteca Española haakt aan. In de iconische Cine Doré in Madrid worden op 23 april speciale filmvertoningen georganiseerd, gekoppeld aan literaire werken en auteurs.
Wie is Gonzalo Celorio?
Celorio kreeg de Cervantesprijs voor zijn uitzonderlijke literaire oeuvre en zijn blijvende bijdrage aan de Spaanse taal en de cultuur van het Spaanstalige gebied. De Mexicaanse schrijver en essayist geldt als een belangrijke stem in de hedendaagse literatuur, met boeken als Amor propio, Y retiemble en sus centros la tierra en Los apóstatas.
Zijn werk is vaak beschouwend en elegant, met veel aandacht voor geheugen, identiteit, verlies en de band tussen mens en stad, vooral Mexico-Stad. Daarbij verbindt hij persoonlijke ervaringen geregeld met bredere culturele en historische thema’s.
Wereldwijd eerbetoon aan literatuur
De Wereldboekendag wordt jaarlijks op 23 april gevierd, een datum met symbolische waarde: op die dag in 1616 overleden zowel Miguel de Cervantes als William Shakespeare. Sinds 1995 erkent UNESCO deze dag officieel als eerbetoon aan boeken, auteurs en het lezen.